استان قطیف:دراین استان تعدادی شهر شیعهنشین وجود دارااست که عبارتند از:
شهر قطیف: این شهر راس استان قطیف میباشد و بیشتر جمعیت آن را شیعهها تشکیل میدهند. تشیع درین شهر از دیرباز وجود داشته میباشد. حسن صفار امام آدینه شهر قطیف، این نظر را دارد بیش تر از نود درصد از ساکنان شهر قطیف را شیعه ها تشکیل مسجد غدیر بلوار معلم مشهد دادهاند.
[۱۲] ابن بطوطه مینویسد:«قطیف شهر بزرگی میباشد که بیشتر ساکنان آن از شیعه ها میباشد وآنان شیعه بودن خویش را با بیان اشهد ان علیا البته الله و حی علی نه العمل اعلام مینمایند.» دراین شهر طوایف شیعی متعددی معاش مینمایند. مهمترین قومهای شیعی دراین شهر عبارتند از: ابوذیب، بحارنه، حبشی، آل خنیزی، صفار، عمران، مسجد غدیر فلاحی مشهد آل عبدالجبار.
سیهات:سیهات یک کدام از مهم ترین شهرهای حیطه به شمار میرود. همه ساکنان این شهر شیعه و بیشتر خانوادههای سیهات از اعراب اصیل و قبایل خوالد، عجمان، هواجر و سبیلاع میباشند. دراین شهر چند حسینیه نیز میباشد. حسینیه الحسین،حسینیه السالم، الکبیش، شاخور، حسینیه الخلیفه، حسینیه الراشد، حسینه السیهاتی، حسینیه المطوع، حسینیه الناصر و شهاب مهم ترین حسینیههای این ناحیه مسجد بابا غدیر مشهد میباشند.
صفوی: صفوی شهری تاریخی و سابق در کنار قلعه جاوان میباشد که پراز اثرها باستانی میباشد. این شهر در شمال قطیف و با مسافتاندکی از بندر رأس تنوره(سکوی نفتی دارای شهرت) قرار گرفته میباشد. کلیه ساکنان این شهر شیعهاند.
تاروت: تاروت جزیرهای میباشد دارای شهرت که گنجینههای باارزشی از اثر ها باستانی در آن جایدارد. اکثر ساکنان این جزیره و روستاهای آن شیعه مسجد بابا قدرت مشهد میباشند.
عوامیه: عوامیه شهری میباشد در شمال قطیف که بر خرابههای شهر زاره تاسیس شده است. این منطقه در پیشین راس حیطه به شمار میرفت. قرامطه زاره را ویران کرده آن را به حریق کشیدند. مجموع ساکنان این حوزه شیعه میباشند. عموم آن در نبرد و شجاعت زبانزد بوده و مدام به تنهایی در قبال یورشهای حکومت سعودی مقاومت کردهاند. اکثر طوایف این شهر از قبایل نجد می باشند که بدین حوزه مسافرت کردهاند وبا این هجرت شیعه گردیدهاند. بعضا از طوایف اساسی مستقر دراین ناحیه عبارتند از: آل نمر، آل زاهر، آل ابی المکارم و آل فرج
آجام: آجام در قبل خیر چندان به دور، خارج از محدوده قطیف قرار داشت و بیشتر با صحرا و بادیهنشنیان درباره ی بود. با اینکه همگی همسایه آن شیعه و با فرهنگ میباشند ولی به منجر رابطه با صحرا و طوایف بادیهنشین شیعهها این حوزه را بدو الشیعه نامیدهاند. اکثر ساکنان آجام اهل سه طایفه آل ناصر، آل مرزوق و آل سنان می باشند. این طوایف قحطانی الاصل می باشند و از قرنها قبل از شمال یمن بهاین ناحیه مهاجرت کردهاند.
دیگر شهرهای شیعهنشین استان قطیف عبارتند از: قدیح،ام خزینه، حبش، جارودیه، خویلدیه، توبی، حله محیش، ملاحه، شویکه، بحاری، عنک
استان مدینه: در میانه قرن چهارم هجری قمری به ندرت خاندانی از نسل امام حسین(ع) در مدینه به اقتدار رسیدند و تحت عنوان «تسلط» قرون دراین حیطه حکومت کردند که در بعضا ادوار امامی مذهب یا این که زیدی مذهب بودند. در قرن پنجم و ششم نیز شهر مدینه ذیل نفوذ تشیع قرار داشت که از یک سو ناشی از سیطره دولت فاطمیان و از سوی دیگر وامدار کار عالمان شیعه عراقی در حجاز بود. سادات حسینی مدینه تا اواخر قرن یازدهم قمری غیر وابسته بودند البته از سال ۱۰۹۹ به امر دولت عثمانی، مدینه پایین حیث مکه در آمد. با این هم اکنون بعضی از آن ها برای مثال طوایف «هواشم» همچنان بر تشیع امامی پایدار بودند.[۱۳] شیعه ها مدینه در حیُّ الروضه، باب کُومه، قبا، قربان، حیُّ العَوالی سکونت دارا هستند. برخی روستاهای مدینه مانند وادی الفرع، سویرقیه، یَنْبُع النخل و مهدالذهب نیز محل سکونت شیعه ها میباشد. امروزه دراین شهر چهار دسته شیعه جعفری بومی میباشند:
نخاوله: نخاوله مطرح ترین دسته امامی در مدینه میباشند.
احاطه: بعد از نخاوله، تعداد تسلط بیش تر از سایر قبایل میباشد.این قوم و قبیله از سادات بنی هاشم میباشند و در شهرهای دیگری همزیرا مکه، جده، طائف و شهرهای جنوبی ایالات متحده عربی مستقر میباشند.
خویشاوندانهای حرب و جهینه(حروب): بعضا از اشخاص این دو خویشان همزیرا بنی علی فرید شیعه میباشند.
مَشاهده:از عربهای اصیل میباشند که در مکه و مدینه بومیاند. تعدادشان از قوم و قبیلههای قبل کمتر میباشد. تالیف کننده و محدث محمد بن عیسی مشهدی از طایفه آل مشهدی از این قوم میباشد.
بقیه بخشها: شیعه ها دوازده امامی در وادی فاطمه دارنده جمعیت بزرگی میباشند. در حائل نیز که محل سکونت فامیل طی میباشد یک سری شیعه سکونت دارا هستند. شیعهها در ریاض، قصیم، افلاح، آتش و جده نیز دستههای کوچکی تشکیل دادهاند.
آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد؛ بررسی جایگاه مذهبی، فرهنگی و اجتماعی این مسجد