محمد بن منصور بن احمد بن ادریس حلی عجلی پر اسم و رسم به ابن ادریس، دانا تأثیرگذار امامی در اواخر قرن ششم قمری. نقل شده که نسبش از طرف مامان، به سه واسطه به روضه خوان طوسی مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میرسد.
وی در فقه، اصول، تعبیر و تفسیر و لغت تبحر داشته و مالک لحاظ بوده میباشد. ابن ادریس به جهت به کار گیری عقل در استنباط احکام فقهی و به باعث فتواهای شاذ (عقیده مخالف دارای اسم و رسم فقها) دارای اسم و رسم میباشد. ابن ادریس با شکستن جو تقلیدی که از فرصت روضه خوان طوسی به وجود آمده بود فقه را وارد مرحله مسجد غدیر فلاحی مشهد جدیدی نمود.
انکار خبر واحد از مشهورترین مبانی فقاهتی ابن ادریس میباشد. استادان دارای اسم و رسم او ابوالمکارم بن زهره و ابن شهرآشوب میباشند و کسانی مانند ابن نما و حسن بن یحیی (بابا متفحص حلی) از شاگردان وی محسوب میگردند. تاثیر دارای اسم و رسم و تاثیرگذار ابن ادریس، کتاب سرائر مسجد بابا غدیر مشهد میباشد.
تولد و نسب
اسم وی محمد، لقب مشهورش ابوعبدالله و لقبش فخرالدین و شمسالدین میباشد.[۱] ابن ادریس را عِجلی و رَبَعی (منسوب به بنیعجل، بستگانای از دیده نشده بن وائل از شاخه ربیعه)[۲] نیز خواندهاند.[۳] ابن ادریس فرصت بلوغ خویش را ۵۵۸ق بیان نموده است،[۴] براین اساس برخی در نظر گرفتن زدهاند که او در ۵۴۳ق به جهان آمده مسجد بابا قدرت مشهد میباشد.[۵]
ابن ادریس در کتاب مصباح المتهجد، اسم پدرش را منصور بن احمد بن ادریس آورده میباشد.[۶] البته درباره نسب مادری، اختلاف وجود داراست برخی اورا نوه دختری روضه خوان طوسی دانسته[۷] و برخی منابع نیز اورا نواده دختری روحانی مسعود ورام بن ابی فراس بن حمدان دانستهاند.[۸]
استادان و شاگردان
مهم ترین استادان و مشایخ روایی ابن ادریس عبارتاند از:
عبداللّه بن جعفر دوریستی؛ ابن ادریس از روش این معلم خویش از روضه خوان اثرگذار نقل ماجرا مینموده است.[۹]
علی بن ابراهیم علوی عُرَیضی
عربی بن مسافر عبادی؛ ابن ادریس از این معلم خویش نقل قصه مینموده است.[۱۰]
جمال الدین هبةاللّه بن رطبه سوراوی؛ ابن ادریس از وی نقل داستان مینماید.[۱۱]
حسین بن هبةاللّه سوراوی
ابوالمکارم ابن زهره حلبی مؤلف غنیة النزوع
ابن شهر آشوب[۱۲]
عمادالدین طبری و الیاس بن ابراهیم حائری، واسطه نقل ماجرا ابن ادریس (برای مثال صحیفه سجادیه) از ابوعلی طوسی شمرده گردیدهاست.[۱۳]
برخی شاگردان ابن ادریس و راویان حدیث از وی عبارتاند از:
سید شمس الدین فخار بن مَعْد موسوی؛ وی معلمِ پژوهشگر حلی میباشد.[۱۴]
با حجب و حیاالدین محمد بن جعفر ابن نما و بابا بزرگش جعفر بن نما[۱۵]
ابوالحسن علی بن یحیی خیاط؛[۱۶]
سید محیی الدین حسینی حلبی؛ برادرزاده ابن زهره حلبی.
جعفربن احمد قمرویه حائری؛ کتاب المسائل به خط وی و املای ابن ادریس میباشد
محمد بن منصور بن احمد بن ادریس حلی عجلی پر اسم و رسم به ابن ادریس، دانا تأثیرگذار امامی در اواخر قرن ششم قمری. نقل شده که نسبش از طرف مامان، به سه واسطه به روضه خوان طوسی مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میرسد.
وی در فقه، اصول، تعبیر و تفسیر و لغت تبحر داشته و مالک لحاظ بوده میباشد. ابن ادریس به جهت به کار گیری عقل در استنباط احکام فقهی و به باعث فتواهای شاذ (عقیده مخالف دارای اسم و رسم فقها) دارای اسم و رسم میباشد. ابن ادریس با شکستن جو تقلیدی که از فرصت روضه خوان طوسی به وجود آمده بود فقه را وارد مرحله مسجد غدیر فلاحی مشهد جدیدی نمود.
انکار خبر واحد از مشهورترین مبانی فقاهتی ابن ادریس میباشد. استادان دارای اسم و رسم او ابوالمکارم بن زهره و ابن شهرآشوب میباشند و کسانی مانند ابن نما و حسن بن یحیی (بابا متفحص حلی) از شاگردان وی محسوب میگردند. تاثیر دارای اسم و رسم و تاثیرگذار ابن ادریس، کتاب سرائر مسجد بابا غدیر مشهد میباشد.
تولد و نسب
اسم وی محمد، لقب مشهورش ابوعبدالله و لقبش فخرالدین و شمسالدین میباشد.[۱] ابن ادریس را عِجلی و رَبَعی (منسوب به بنیعجل، بستگانای از دیده نشده بن وائل از شاخه ربیعه)[۲] نیز خواندهاند.[۳] ابن ادریس فرصت بلوغ خویش را ۵۵۸ق بیان نموده است،[۴] براین اساس برخی در نظر گرفتن زدهاند که او در ۵۴۳ق به جهان آمده مسجد بابا قدرت مشهد میباشد.[۵]
ابن ادریس در کتاب مصباح المتهجد، اسم پدرش را منصور بن احمد بن ادریس آورده میباشد.[۶] البته درباره نسب مادری، اختلاف وجود داراست برخی اورا نوه دختری روضه خوان طوسی دانسته[۷] و برخی منابع نیز اورا نواده دختری روحانی مسعود ورام بن ابی فراس بن حمدان دانستهاند.[۸]
استادان و شاگردان
مهم ترین استادان و مشایخ روایی ابن ادریس عبارتاند از:
عبداللّه بن جعفر دوریستی؛ ابن ادریس از روش این معلم خویش از روضه خوان اثرگذار نقل ماجرا مینموده است.[۹]
علی بن ابراهیم علوی عُرَیضی
عربی بن مسافر عبادی؛ ابن ادریس از این معلم خویش نقل قصه مینموده است.[۱۰]
جمال الدین هبةاللّه بن رطبه سوراوی؛ ابن ادریس از وی نقل داستان مینماید.[۱۱]
حسین بن هبةاللّه سوراوی
ابوالمکارم ابن زهره حلبی مؤلف غنیة النزوع
ابن شهر آشوب[۱۲]
عمادالدین طبری و الیاس بن ابراهیم حائری، واسطه نقل ماجرا ابن ادریس (برای مثال صحیفه سجادیه) از ابوعلی طوسی شمرده گردیدهاست.[۱۳]
برخی شاگردان ابن ادریس و راویان حدیث از وی عبارتاند از:
سید شمس الدین فخار بن مَعْد موسوی؛ وی معلمِ پژوهشگر حلی میباشد.[۱۴]
با حجب و حیاالدین محمد بن جعفر ابن نما و بابا بزرگش جعفر بن نما[۱۵]
ابوالحسن علی بن یحیی خیاط؛[۱۶]
سید محیی الدین حسینی حلبی؛ برادرزاده ابن زهره حلبی.
جعفربن احمد قمرویه حائری؛ کتاب المسائل به خط وی و املای ابن ادریس میباشد
آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد؛ بررسی جایگاه مذهبی، فرهنگی و اجتماعی این مسجد