شخصیتهای مؤثر در صورتگیری اسرائیلیات
دقت به تفصیلات امتهای قبلی درباره آنچه در قرآن مهربان و حدیث نبوی وارداتی بود، در زمان تابعان با اهمیتی ویژه تلقی می شد و به هنگام تحقیق تاریخی، اسم تعدادی بدن از مشاهیر تابعان که برخی از آن ها دارنده اساسی یهودی بوده، و بعضی صرفا از منابع یهودی فایده گرفته بودهاند، به صورت شاخص مشاهده می شود؛ شخصیتهایی که در جوانب متفاوت صورتگیری اسرائیلیات، خواه وارد ساختن احادیث از منابع بیگانه و خواه پردازش آنان نقش مؤثری را اجرا مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کردهاند.
کعب الاحبار
نوشتهی علمیٔ مهم: کعب الاحبار
ابو اسحاق کعب بن ماتع حمیری، ملقب به کعب الاحبار (درگذشت۳۲ق) شخصیتی بسیار دارای اهمیت میباشد؛ او از بزرگان یهود یمن بود که در طی خلفاء به آیین اسلام گروید. رجالشناسان اورا در طبقه در آغاز تابعان ذکر شدهاند و صحابیان و تابعانی زیرا ابن عباس، ابوهریره، صاحب و مالک بن ابی عامر و عطاء بن ابی رباح از وی نقل ماجرا آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کردهاند.[۲۹]
کعب که در محافل یهودیان حِمیر، از موقعیتی ویژه بهره مند، و از محتوای کتاب ها یهود باخبر بود، بعد از اسلام آوردن، در برخی محافل مسلمانها نیز جوابگوی سوالهای کنجکاوان بود. دراین در بین، وابستگی خیال قدمت و معاویه به روایتهای کعب تأثیر شایانی بر هموار کردن منش، برای تداول احادیث وی بین مسلمان ها داشت، تا آنجا که گاهبه تعبیروتفسیر آیاتی از قرآن کریم و مهربان نیز رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میپرداخت.[۳۰][۳۱][۳۲][۳۳]
آزادی کعب در پردازش روایتهای متعدد و نقل احادیث، بدانجا انجامید که بعضی صحابه زیرا ابن عباس را به ستوه آورد؛ به عنوان مثال می بایست به حکایتی اشاره نمود مبتنی بر اینکه کعب روایتی غریب درباره خورشید و ماه بازگو کرده بود و آنگاه که ابن عباس از مضمون گفته وی با خبر شد، او را تکذیب، و از بابت وارد ساختن آراء یهودی در تعالیم اسلامی نکوهش کرد و با تمسک به آیهای از قرآن مهربان و حدیثی از پیامبر اکرم(ص)، به گستردن درباره مسئله پرداخت. بعد از آن زیرا عِکرَمه دانش آموز ابن عباس، داستان خشم اورا برای کعب بازگو کرد، او مدبرانه گفته خویش را به کتابی منسوخ نسبت اعطا کرد و صحبت ابن عباس را تأیید کرد و به شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد استغفار پرداخت.[۳۴]
عبدالله بن درود
منابع روایی به شخصیت دیگری به اسم عبدالله بن درود در پیمان صحابه اشاره دارا هستند[۳۵] که مبتنی بر احادیث از یهودیانی بوده میباشد که در طی حضرت فرستاده(ص) اسلام آورده بوده میباشد. بر پایۀ منابع رجالشناختی افرادی زیرا ابوهریره، انس بن صاحب و مالک، عطاء بن یسار و سایر افراد از وی داستان کردهاند.[۳۶] مبتنی بر احادیث، اسلام آوردن او به دنبال گروهای از سوال و پاسخها از رسول(ص) بوده میباشد. متن این سوال و جواب در اثری با تیتر مسائل عبدالله بن درود به سیرتکاملای گاه افسانهوار رفلکس یافته میباشد[۳۷][۳۸] در متن خاطر گردیده، در پوسته جوابهای منتسب به حضرت پیامبر(ص)، مضامینی مطرح گردیدهاست که گاه میقدرت آنهارا متأثر از درنگهای یهود دانست. درین جوابها حتی آیهای از قرآن مهربان، تحت عنوان نقلی از تورات به وسیله حضرت پیامبر(ص) انگاشته شدهاست.[۳۹]
عبید بن شریه جُرهُمی
بعداز اینان بایستی از عبید بن شریه جُرهُمی (د ۸۶ق) حافظه کرد که بر خبرها پیشینیان دوراندیشی پهناورای داشت و همین دستور باعث شوید تا معاویه اورا نزد خویش فرا خواند و روایتسرای خود سازد[۴۰] دور اندیشی عبید از تاریخ قدیم عرب، به ویژه مردمان یمن، به حدی گسترده بود که مسعودی در قسمت خبر ها یمن و عرب عاربه، غالباً بر گزارشهای عبید توکل داشته میباشد[۴۱][۴۲] گستردگی وقوف ابن شریه بر خبر ها یمن، این تامل را تقویت مینماید که وی بخشی از این احادیث و قصص را از یهودیان یمن برگرفته میباشد.[۴۳]
وهب بن منبه
تحت عنوان نقطۀ عطفی در اشاعه اسرائیلیات بایستی از وهب بن منبه (د ح ۱۱۰ق) حافظه کرد که اصل قبیله وی از خراسان و از ابناء عجم، و خویش زادۀ یمن بود[۴۴][۴۵] وی که به عقیدۀ برخی از رسیدگیگران با گویشهای عِبری و سریانی آشنا بود.[۴۶] اکثری از معنی ها کتاب ها پیشینیان را در فضا یمن اشاعه بخشید[۴۷] وی خویش بارها به به کار گیری از کتاب ها پیشینیان، تصریح داشته میباشد[۴۸][۴۹] احادیث وهب در عصرهای آنگاه در سطحی کبیر در مرزوبومهای دیگر ترویج یافت. این روایتهای منقول و پرداخته، عاقبت، وسیلهای شد تا برخی از ماجراگویان معدود علم در محافل و مساجد اشخاصی را گرد خویش آماده آورده، به قصه سرایی پردازند.[۵۰][۵۱][۵۲][۵۳][۵۴] میل به خبر ها پیشینیان که از دورۀ صحابه استارت شده بود، با وجود عده ای زیرا عکرمه و مجاهد در اواخر سدۀ در آغاز هجری تا حدودی کبیرخیس شد.[۵۵]
شخصیتهای مؤثر در صورتگیری اسرائیلیات
دقت به تفصیلات امتهای قبلی درباره آنچه در قرآن مهربان و حدیث نبوی وارداتی بود، در زمان تابعان با اهمیتی ویژه تلقی می شد و به هنگام تحقیق تاریخی، اسم تعدادی بدن از مشاهیر تابعان که برخی از آن ها دارنده اساسی یهودی بوده، و بعضی صرفا از منابع یهودی فایده گرفته بودهاند، به صورت شاخص مشاهده می شود؛ شخصیتهایی که در جوانب متفاوت صورتگیری اسرائیلیات، خواه وارد ساختن احادیث از منابع بیگانه و خواه پردازش آنان نقش مؤثری را اجرا مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کردهاند.
کعب الاحبار
نوشتهی علمیٔ مهم: کعب الاحبار
ابو اسحاق کعب بن ماتع حمیری، ملقب به کعب الاحبار (درگذشت۳۲ق) شخصیتی بسیار دارای اهمیت میباشد؛ او از بزرگان یهود یمن بود که در طی خلفاء به آیین اسلام گروید. رجالشناسان اورا در طبقه در آغاز تابعان ذکر شدهاند و صحابیان و تابعانی زیرا ابن عباس، ابوهریره، صاحب و مالک بن ابی عامر و عطاء بن ابی رباح از وی نقل ماجرا آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کردهاند.[۲۹]
کعب که در محافل یهودیان حِمیر، از موقعیتی ویژه بهره مند، و از محتوای کتاب ها یهود باخبر بود، بعد از اسلام آوردن، در برخی محافل مسلمانها نیز جوابگوی سوالهای کنجکاوان بود. دراین در بین، وابستگی خیال قدمت و معاویه به روایتهای کعب تأثیر شایانی بر هموار کردن منش، برای تداول احادیث وی بین مسلمان ها داشت، تا آنجا که گاهبه تعبیروتفسیر آیاتی از قرآن کریم و مهربان نیز رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میپرداخت.[۳۰][۳۱][۳۲][۳۳]
آزادی کعب در پردازش روایتهای متعدد و نقل احادیث، بدانجا انجامید که بعضی صحابه زیرا ابن عباس را به ستوه آورد؛ به عنوان مثال می بایست به حکایتی اشاره نمود مبتنی بر اینکه کعب روایتی غریب درباره خورشید و ماه بازگو کرده بود و آنگاه که ابن عباس از مضمون گفته وی با خبر شد، او را تکذیب، و از بابت وارد ساختن آراء یهودی در تعالیم اسلامی نکوهش کرد و با تمسک به آیهای از قرآن مهربان و حدیثی از پیامبر اکرم(ص)، به گستردن درباره مسئله پرداخت. بعد از آن زیرا عِکرَمه دانش آموز ابن عباس، داستان خشم اورا برای کعب بازگو کرد، او مدبرانه گفته خویش را به کتابی منسوخ نسبت اعطا کرد و صحبت ابن عباس را تأیید کرد و به شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد استغفار پرداخت.[۳۴]
عبدالله بن درود
منابع روایی به شخصیت دیگری به اسم عبدالله بن درود در پیمان صحابه اشاره دارا هستند[۳۵] که مبتنی بر احادیث از یهودیانی بوده میباشد که در طی حضرت فرستاده(ص) اسلام آورده بوده میباشد. بر پایۀ منابع رجالشناختی افرادی زیرا ابوهریره، انس بن صاحب و مالک، عطاء بن یسار و سایر افراد از وی داستان کردهاند.[۳۶] مبتنی بر احادیث، اسلام آوردن او به دنبال گروهای از سوال و پاسخها از رسول(ص) بوده میباشد. متن این سوال و جواب در اثری با تیتر مسائل عبدالله بن درود به سیرتکاملای گاه افسانهوار رفلکس یافته میباشد[۳۷][۳۸] در متن خاطر گردیده، در پوسته جوابهای منتسب به حضرت پیامبر(ص)، مضامینی مطرح گردیدهاست که گاه میقدرت آنهارا متأثر از درنگهای یهود دانست. درین جوابها حتی آیهای از قرآن مهربان، تحت عنوان نقلی از تورات به وسیله حضرت پیامبر(ص) انگاشته شدهاست.[۳۹]
عبید بن شریه جُرهُمی
بعداز اینان بایستی از عبید بن شریه جُرهُمی (د ۸۶ق) حافظه کرد که بر خبرها پیشینیان دوراندیشی پهناورای داشت و همین دستور باعث شوید تا معاویه اورا نزد خویش فرا خواند و روایتسرای خود سازد[۴۰] دور اندیشی عبید از تاریخ قدیم عرب، به ویژه مردمان یمن، به حدی گسترده بود که مسعودی در قسمت خبر ها یمن و عرب عاربه، غالباً بر گزارشهای عبید توکل داشته میباشد[۴۱][۴۲] گستردگی وقوف ابن شریه بر خبر ها یمن، این تامل را تقویت مینماید که وی بخشی از این احادیث و قصص را از یهودیان یمن برگرفته میباشد.[۴۳]
وهب بن منبه
تحت عنوان نقطۀ عطفی در اشاعه اسرائیلیات بایستی از وهب بن منبه (د ح ۱۱۰ق) حافظه کرد که اصل قبیله وی از خراسان و از ابناء عجم، و خویش زادۀ یمن بود[۴۴][۴۵] وی که به عقیدۀ برخی از رسیدگیگران با گویشهای عِبری و سریانی آشنا بود.[۴۶] اکثری از معنی ها کتاب ها پیشینیان را در فضا یمن اشاعه بخشید[۴۷] وی خویش بارها به به کار گیری از کتاب ها پیشینیان، تصریح داشته میباشد[۴۸][۴۹] احادیث وهب در عصرهای آنگاه در سطحی کبیر در مرزوبومهای دیگر ترویج یافت. این روایتهای منقول و پرداخته، عاقبت، وسیلهای شد تا برخی از ماجراگویان معدود علم در محافل و مساجد اشخاصی را گرد خویش آماده آورده، به قصه سرایی پردازند.[۵۰][۵۱][۵۲][۵۳][۵۴] میل به خبر ها پیشینیان که از دورۀ صحابه استارت شده بود، با وجود عده ای زیرا عکرمه و مجاهد در اواخر سدۀ در آغاز هجری تا حدودی کبیرخیس شد.[۵۵]
آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد؛ بررسی جایگاه مذهبی، فرهنگی و اجتماعی این مسجد