تبار و به دنیاآمدن مختار
مختار در سال نخستین هجری مقارن با ۶۲۲ میلادی در طائف دیده به جهان گشود. بابا وی، ابوعبید بن مسعود بن عمرو بن عوف بن عقده بن قسی بن منبه بن دیده نشده بن هوازن ثقفی، از خویشان بنی ثقیف بود. بابا وی از صحابههای محمد و از فرماندهان سپاه اسلام بهشمار میرفت که در پیکار پل با شاهنشاهی ساسانی (۶۳۴ میلادی) کشته شد. مامان وی، دومه دختر عمرو بن وهب بود.[۱][۲][۳] قوم بنیثقیف یکی شاخههای خویشانٔ گران قدر قیس عیلان بهشمار مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میآمد.[۴]
لقبها
لقب مختار را ابواسحاق نوشتهاند و کنیه وی «کیسان» در معنای زیرک و باذکاوت بوده میباشد. بنابر داستان اصبغ ابن نباته، «کیسان» از سوی علی بن ابیطالب و در کودکی به مختار داده مسجد غدیر فلاحی مشهد گردیده بود.[۱]
مسئله تاریخی
علی پایتخت خلافت را از مدینه به کوفه مسجد بابا غدیر مشهد منتقل کرد.
پیرو مرگ محمد در سال ۶۳۲م، ابوبکر به خلافت رسید. وی بعداز دو سال درگذشت و قدمت بن خطاب جانشینش گشت. وی فتوحات مسلمان را که از مجال ابوبکر استارت گردیده بود، ادامه و بسط بخشید[۵] و بابا مختار، ابوعبید را به جناح عراق در قبال شاهنشاهی ساسانی اعزام کرد. عاقبت، ابوعبید در نوامبر ۶۳۴م و در نزاع پل کشته شد.[۶] در سال ۶۴۴م، قدمت به دست بردهای پارسی به اسم غالب نهاوندی کشته شد و جانشینش عثمان برای دوازده سال به فرمانروایی پرداخت و عاقبت وی نیز در ۶۵۶ بهدست شورشیان مسلمان مسجد بابا قدرت مشهد کشته شد.[۵]
بعد از مرگ عثمان، علی بن ابیطالب، داماد و پسر عموی محمد، به خلافت رسید و پایتخت خلافت را از مدینه به کوفه جابجایی اعطا کرد[۵] شماری از صحابه رسول به عنوان مثال معاویه فرماندار سوریه، خلافت علی را نپذیرفتند و براین اساس نزاع داخلی فی مابین مسلمان ها درگرفت. در ژوئیه ۶۵۷م، پیکار صفین با تخلف نیروهای علی از حمله و درخواست معاویه برای حکمیت به آخر رسید. علی با اکراه رای زنی را عهده دار شد، ولی گروهی از نیروهایش که ابعاد به خوارج دارای اسم و رسم شدند، مبادرت علی را در تایید حکمیت محکوم کردند و آن را یک بدعت نامیدند. حکمیت نتوانست اختلاف و زد خورد علی و معاویه را نقطه پايان دهد. عاقبت، در ژانویه ۶۶۱، علی به دست یکی خوارج کشته شد.[۵]
حسن، پسر تعالی علی، به خلافت رسید، ولی معاویه خلافت اورا به بحران کشید و به عراق یورش پیروزی.[۵] در اوت ۶۶۱، حسن با معاهدهٔ صلحی، خلافت را به معاویه واگذار کرد و از آن پس پایتخت خلافت به دمشق منتقل شد. معاویه یک سری سال قبل از مرگش، فرزندش یزید را تحت عنوان جانشینش معرفی کرد و بنابراین خلافت بنیامیه را محورریزی کرد. نامزدی یزید منجر مخالفت علویان شد؛[پ ۱] چون آن را نقضکننده معاهده صلح میدانستند که در آن توافق گردیده بود تا معاویه جانشینی برای خویش برنگزیند.[۷]
تبار و به دنیاآمدن مختار
مختار در سال نخستین هجری مقارن با ۶۲۲ میلادی در طائف دیده به جهان گشود. بابا وی، ابوعبید بن مسعود بن عمرو بن عوف بن عقده بن قسی بن منبه بن دیده نشده بن هوازن ثقفی، از خویشان بنی ثقیف بود. بابا وی از صحابههای محمد و از فرماندهان سپاه اسلام بهشمار میرفت که در پیکار پل با شاهنشاهی ساسانی (۶۳۴ میلادی) کشته شد. مامان وی، دومه دختر عمرو بن وهب بود.[۱][۲][۳] قوم بنیثقیف یکی شاخههای خویشانٔ گران قدر قیس عیلان بهشمار مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میآمد.[۴]
لقبها
لقب مختار را ابواسحاق نوشتهاند و کنیه وی «کیسان» در معنای زیرک و باذکاوت بوده میباشد. بنابر داستان اصبغ ابن نباته، «کیسان» از سوی علی بن ابیطالب و در کودکی به مختار داده مسجد غدیر فلاحی مشهد گردیده بود.[۱]
مسئله تاریخی
علی پایتخت خلافت را از مدینه به کوفه مسجد بابا غدیر مشهد منتقل کرد.
پیرو مرگ محمد در سال ۶۳۲م، ابوبکر به خلافت رسید. وی بعداز دو سال درگذشت و قدمت بن خطاب جانشینش گشت. وی فتوحات مسلمان را که از مجال ابوبکر استارت گردیده بود، ادامه و بسط بخشید[۵] و بابا مختار، ابوعبید را به جناح عراق در قبال شاهنشاهی ساسانی اعزام کرد. عاقبت، ابوعبید در نوامبر ۶۳۴م و در نزاع پل کشته شد.[۶] در سال ۶۴۴م، قدمت به دست بردهای پارسی به اسم غالب نهاوندی کشته شد و جانشینش عثمان برای دوازده سال به فرمانروایی پرداخت و عاقبت وی نیز در ۶۵۶ بهدست شورشیان مسلمان مسجد بابا قدرت مشهد کشته شد.[۵]
بعد از مرگ عثمان، علی بن ابیطالب، داماد و پسر عموی محمد، به خلافت رسید و پایتخت خلافت را از مدینه به کوفه جابجایی اعطا کرد[۵] شماری از صحابه رسول به عنوان مثال معاویه فرماندار سوریه، خلافت علی را نپذیرفتند و براین اساس نزاع داخلی فی مابین مسلمان ها درگرفت. در ژوئیه ۶۵۷م، پیکار صفین با تخلف نیروهای علی از حمله و درخواست معاویه برای حکمیت به آخر رسید. علی با اکراه رای زنی را عهده دار شد، ولی گروهی از نیروهایش که ابعاد به خوارج دارای اسم و رسم شدند، مبادرت علی را در تایید حکمیت محکوم کردند و آن را یک بدعت نامیدند. حکمیت نتوانست اختلاف و زد خورد علی و معاویه را نقطه پايان دهد. عاقبت، در ژانویه ۶۶۱، علی به دست یکی خوارج کشته شد.[۵]
حسن، پسر تعالی علی، به خلافت رسید، ولی معاویه خلافت اورا به بحران کشید و به عراق یورش پیروزی.[۵] در اوت ۶۶۱، حسن با معاهدهٔ صلحی، خلافت را به معاویه واگذار کرد و از آن پس پایتخت خلافت به دمشق منتقل شد. معاویه یک سری سال قبل از مرگش، فرزندش یزید را تحت عنوان جانشینش معرفی کرد و بنابراین خلافت بنیامیه را محورریزی کرد. نامزدی یزید منجر مخالفت علویان شد؛[پ ۱] چون آن را نقضکننده معاهده صلح میدانستند که در آن توافق گردیده بود تا معاویه جانشینی برای خویش برنگزیند.[۷]

آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد؛ بررسی جایگاه مذهبی، فرهنگی و اجتماعی این مسجد