بهترین مرجع مسجد غدیر باباعلی مشهد

کتابخانه‌های حوزه سامرا
کتابخانه‌های گران قدر و متعددی در زمان تاریخ در حوزه علمیه سامرا بوده میباشد تنی چند از کتابخانه‌های همگانی و محرمانه سامرا به گستردن زیر مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میباشد:

کتابخانه همگانی امام هادی(ع) «مکتبه الامام الهادی العامه».
کتابخانه همگانی احمد راوی «مکتبه احمد الراوی العامه».
کتابخانه همگانی سید محمد حسن شیرازی «مکتبه المجدد الشیرازی العامه».
کتابخانه غلام حسین قزوینی حائری «مکتبه غلام حسین القزوینی الحائری».
کتابخانه عبدالعلی اصفهانی، «مکتبه عبدالعلی الاصفهانی».
کتابخانه سید جعفر شیرازی «مکتبه السید جعفر الشیرازی».
کتابخانه شیرازی مسجد غدیر فلاحی مشهد «مکتبه الشیرازی».
کتابخانه محمد تقی الشیرازی «مکتبه المحمد تقی الشیرازی».
کتابخانه حاجی نوری، این کتابخانه که پر از کتاب‌های خطی بود از سامرا به نجف جابجایی یافت و بعد از درگذشت محدث نوری متفرق شد، چنان‌که بعضی از آن‌ها‌را آیت الله بروجردی از ورثه حاجی نوری خرید و به کتابخانه مسجد اعظم قم مسجد بابا غدیر مشهد اهداء کرد.
کتابخانه میرزا نجم الدین جعفر فرزند میرزا محمد طهرانی.
کتابخانه میرزا محمد طهرانی عسکری.
کتابخانه هاشم استاد سامرایی «مکتبه هاشم استاد السامرائی».
مکتبه العسکریین.
مکتبه المدرسه.
مکتبه السید المرعشی.
مکتبه زعین ثوره العشرین.
کتابخانه حسینیه کربلائی‌های مقیم سامرا، «مکتبه حسینیه الکربلائیه».
کتابخانه حسینیه آیت الله بروجردی «مکتبه حسینیه الامام مسجد بابا قدرت مشهد البروجردی».
مکتبه العلامه الشیخ عبود.[۲۸]
رکود و زوال حوزه علمیه سامرا
سید محمد حسن شیرازی در ۲۴ شعبان ۱۳۱۲ق. درگذشت. بعداز وفات او مرجعیت و زعامت شرعی به سید اسماعیل صدر جابجایی یافت. آقا سید اسماعیل در سال ۱۳۱۴ق؛ یعنی حدود دو سال بعد از درگذشت میرزای شیرازی، سازه بر اسبابی که هیچ گاه با وضوح و جزئیات گستردن داده نشده، اما بوسیله بعضی بزرگان «اجباری»، «تکلیف دینی»، «جهات تقوایی» یا این که «فرار از سر گروهی و زعامت» نظارت شد، سامرا را به قصد نجف شکاف کرد.

سید اسماعیل صدر زمانی به کربلا رسید، درباره عزیمت به نجف استخاره کرد و زیرا جواب استخاره او را از استقرار در نجف نهی کرد، در به عبارتی شهر مقیم شد. اگرچه به هنگام سوراخ سامرا از بزرگان آن حوزه تقاضا کرده بود تا برای خودداری از رکود آن، در به عبارتی‌جا باقی بمانند، البته اکثری از علما مثلا میرزا حسین نوری، سید حسن صدر، ملا فتحعلی پاد شاه‌آبادی، سید ابراهیم خراسانی، محمدحسین غروی نائینی، حسن کربلایی وسید علی سیستانی جد (آیت الله سید علی سیستانی) در ادامه او عازم کربلا شدند.[۲۹] ولی محمدتقی شیرازی تا صفر ۱۳۳۶ق در سامرا حضور داشت. وی بعداز اشغال سامرا به وسیله انگلیسی‌ها به کاظمین رفت و تا نقطه نهایی قدمت در کربلا اقامت گزید.[۳۰][۳۱]

قدمت حوزه علمیه سامرا کوتاه بود و از استارت تا نقطه پایان، بیش تر از ۲۰ سال نشد. وجود میرزای شیرازی در بقا و دوام حوزه علمیه سامرا نقش مهم را اجرا میکرد لذا با فوت وی اکثریت قاطع علما و شیعه‌ها به سوی کربلا و نجف عزیمت کردند.[۳۲] گفته می‌گردد استدلال کوچ شیعه‌ها از سامرا انگلیسی‌ها بودند.[۳۳] برخی نیز معتقدند که عثمانی‌ها مایل نبودند شیعه‌ها در سامرا حضور داشته باشند.[۳۴]اختلاف‌نظرهای جان دار میان شاگردان میرزای شیرازی هم از عللی بود که نگذاشت این حوزه به حیات خویش ادامه بدهد.[۳۵]

هنگامی که میرازی شیرازی به سامرا هجرت کرد علمای سنی، مخصوصاً محمد سعید نقشبندی با ایجاد کرد مکتب‌ای، کارایی کردند تا تسنن این شهر را نگهداری نمایند. بعد از درگذشت میرزای شیرازی، فرمانروا عبدالحمید از بانک فردی خویش هزینه تأسیس مکتب بزرگی در سامرا برای اهل سنت را به محمد سعید نقشبندی اعطا کرد. بعداز آن زوار اهل ایران گزینه حمله اهل سنت این شهر بودند. درین اواخر تعداد اندکی دانش آموز در مکتب میرزای شیرازی مقیم بودند و به رغم آنکه درگیر به علم آموزی نبودند، شهریه می‌گرفتند تا در شهر بمانند. در ماه رمضان هم توده‌ای از طلاب از نجف به سامرا می‌رفتند تا شب‌ها در مقبره بمانند و درب مقبره عسکریین تا صبح گشوده بماند.[۳۶]

پانویس
رجوع‌کنید به: سید کباری، ناحیههای علمیه شیعه در گستره دنیا، ص ۲۴۵–۲۳۵
دارابی، حوزه علمیه تخمین گرای سامرا و نقش میرزای شیرازی، ص ۴۱
صحتی سردرودی، گزیده سیمای سامرا سینای سه موسی، ص ۱۳۱
مظفر، تاریخ شیعه، ص ۱۷۶
المحاضرات فی اصول الفقه
تحقیق مدرسه اصولی نجف و سامرا(۱)
صحتی سردرودی، گزیده سیمای سامرا س

کتابخانه‌های حوزه سامرا
کتابخانه‌های گران قدر و متعددی در زمان تاریخ در حوزه علمیه سامرا بوده میباشد تنی چند از کتابخانه‌های همگانی و محرمانه سامرا به گستردن زیر مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میباشد:

کتابخانه همگانی امام هادی(ع) «مکتبه الامام الهادی العامه».
کتابخانه همگانی احمد راوی «مکتبه احمد الراوی العامه».
کتابخانه همگانی سید محمد حسن شیرازی «مکتبه المجدد الشیرازی العامه».
کتابخانه غلام حسین قزوینی حائری «مکتبه غلام حسین القزوینی الحائری».
کتابخانه عبدالعلی اصفهانی، «مکتبه عبدالعلی الاصفهانی».
کتابخانه سید جعفر شیرازی «مکتبه السید جعفر الشیرازی».
کتابخانه شیرازی مسجد غدیر فلاحی مشهد «مکتبه الشیرازی».
کتابخانه محمد تقی الشیرازی «مکتبه المحمد تقی الشیرازی».
کتابخانه حاجی نوری، این کتابخانه که پر از کتاب‌های خطی بود از سامرا به نجف جابجایی یافت و بعد از درگذشت محدث نوری متفرق شد، چنان‌که بعضی از آن‌ها‌را آیت الله بروجردی از ورثه حاجی نوری خرید و به کتابخانه مسجد اعظم قم مسجد بابا غدیر مشهد اهداء کرد.
کتابخانه میرزا نجم الدین جعفر فرزند میرزا محمد طهرانی.
کتابخانه میرزا محمد طهرانی عسکری.
کتابخانه هاشم استاد سامرایی «مکتبه هاشم استاد السامرائی».
مکتبه العسکریین.
مکتبه المدرسه.
مکتبه السید المرعشی.
مکتبه زعین ثوره العشرین.
کتابخانه حسینیه کربلائی‌های مقیم سامرا، «مکتبه حسینیه الکربلائیه».
کتابخانه حسینیه آیت الله بروجردی «مکتبه حسینیه الامام مسجد بابا قدرت مشهد البروجردی».
مکتبه العلامه الشیخ عبود.[۲۸]
رکود و زوال حوزه علمیه سامرا
سید محمد حسن شیرازی در ۲۴ شعبان ۱۳۱۲ق. درگذشت. بعداز وفات او مرجعیت و زعامت شرعی به سید اسماعیل صدر جابجایی یافت. آقا سید اسماعیل در سال ۱۳۱۴ق؛ یعنی حدود دو سال بعد از درگذشت میرزای شیرازی، سازه بر اسبابی که هیچ گاه با وضوح و جزئیات گستردن داده نشده، اما بوسیله بعضی بزرگان «اجباری»، «تکلیف دینی»، «جهات تقوایی» یا این که «فرار از سر گروهی و زعامت» نظارت شد، سامرا را به قصد نجف شکاف کرد.

سید اسماعیل صدر زمانی به کربلا رسید، درباره عزیمت به نجف استخاره کرد و زیرا جواب استخاره او را از استقرار در نجف نهی کرد، در به عبارتی شهر مقیم شد. اگرچه به هنگام سوراخ سامرا از بزرگان آن حوزه تقاضا کرده بود تا برای خودداری از رکود آن، در به عبارتی‌جا باقی بمانند، البته اکثری از علما مثلا میرزا حسین نوری، سید حسن صدر، ملا فتحعلی پاد شاه‌آبادی، سید ابراهیم خراسانی، محمدحسین غروی نائینی، حسن کربلایی وسید علی سیستانی جد (آیت الله سید علی سیستانی) در ادامه او عازم کربلا شدند.[۲۹] ولی محمدتقی شیرازی تا صفر ۱۳۳۶ق در سامرا حضور داشت. وی بعداز اشغال سامرا به وسیله انگلیسی‌ها به کاظمین رفت و تا نقطه نهایی قدمت در کربلا اقامت گزید.[۳۰][۳۱]

قدمت حوزه علمیه سامرا کوتاه بود و از استارت تا نقطه پایان، بیش تر از ۲۰ سال نشد. وجود میرزای شیرازی در بقا و دوام حوزه علمیه سامرا نقش مهم را اجرا میکرد لذا با فوت وی اکثریت قاطع علما و شیعه‌ها به سوی کربلا و نجف عزیمت کردند.[۳۲] گفته می‌گردد استدلال کوچ شیعه‌ها از سامرا انگلیسی‌ها بودند.[۳۳] برخی نیز معتقدند که عثمانی‌ها مایل نبودند شیعه‌ها در سامرا حضور داشته باشند.[۳۴]اختلاف‌نظرهای جان دار میان شاگردان میرزای شیرازی هم از عللی بود که نگذاشت این حوزه به حیات خویش ادامه بدهد.[۳۵]

هنگامی که میرازی شیرازی به سامرا هجرت کرد علمای سنی، مخصوصاً محمد سعید نقشبندی با ایجاد کرد مکتب‌ای، کارایی کردند تا تسنن این شهر را نگهداری نمایند. بعد از درگذشت میرزای شیرازی، فرمانروا عبدالحمید از بانک فردی خویش هزینه تأسیس مکتب بزرگی در سامرا برای اهل سنت را به محمد سعید نقشبندی اعطا کرد. بعداز آن زوار اهل ایران گزینه حمله اهل سنت این شهر بودند. درین اواخر تعداد اندکی دانش آموز در مکتب میرزای شیرازی مقیم بودند و به رغم آنکه درگیر به علم آموزی نبودند، شهریه می‌گرفتند تا در شهر بمانند. در ماه رمضان هم توده‌ای از طلاب از نجف به سامرا می‌رفتند تا شب‌ها در مقبره بمانند و درب مقبره عسکریین تا صبح گشوده بماند.[۳۶]

پانویس
رجوع‌کنید به: سید کباری، ناحیههای علمیه شیعه در گستره دنیا، ص ۲۴۵–۲۳۵
دارابی، حوزه علمیه تخمین گرای سامرا و نقش میرزای شیرازی، ص ۴۱
صحتی سردرودی، گزیده سیمای سامرا سینای سه موسی، ص ۱۳۱
مظفر، تاریخ شیعه، ص ۱۷۶
المحاضرات فی اصول الفقه
تحقیق مدرسه اصولی نجف و سامرا(۱)
صحتی سردرودی، گزیده سیمای سامرا س