اولین زن بیعتکننده با فرستاده(ص)
بعد از فتح مکه، زمانی که نبی(ص) بر کوه صفا قرار گرفته بود و از مردان بیعت میگرفت، زنان مکه که ایمان آورده بودند برای بیعت خدمتش آمدند. دراین فرصت، آیه ۱۲ سوره ممتحنه نازل شد که خطاب به فرستاده(ص) میفرماید: «ای رسول! زمانی که زنان مؤمن نزد تو آیند و با تو بیعت نمایند که چیزی را سهیم آفریدگار قرار ندهند، دزدی و زنا نکنند، فرزندان خویش را نکشند، افترا و افترایی پیش دست و پای خویش نیاورند و در هیچ شغل سزاوارای مخالفت دستور تو نکنند، با آنها بیعت کن و برای آن ها از درگاه پروردگار آمرزش بطلب که خدا آمرزنده و کریم ومهربان مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میباشد.»[۱۶]
ابن عباس میگوید کهاین آیه در شأن فاطمه بنت اسد، نازل گردیده است.[۱۷] ابن ابی الحدید، میگوید: «فاطمه بنت اسد اول زنی بود که با نبی(ص) مسجد غدیر فلاحی مشهد بیعت کرد.»[۱۸]
وفات
قبر فاطمه بنت اسد در نقشه گورستان بقیع
بیان شده فاطمه بنت اسد در سال چهارم هجری و در مدینه از جهان رفت؛[۱۹] ولی بنابر آنچه درباره حضور وی در بیعت زنان پس از فتح مکه در سال هشتم بیان شده و اورا اولیه زنی دانستهاند که با نبی(ص) بیعت نموده است.[۲۰] پیمان دیگر آن خواهد بود که فاطمه تا سال هشتم قمری زنده بوده میباشد. نبی خداوند(ص) با بلیز خودش اورا کفن کرد[۲۱] و فرمود: «جبرئیل به اینجانب خبر بخشید که وی اهل فردوس میباشد و معبود به هفتاد هزار فرشته دستور کرده که بر وی نماز مسجد بابا غدیر مشهد بخوانند.»
[۲۲] علامه مجلسی از علل الشرایع صدوق از امام راست گو(ع) روایتی را نقل کرده که نبی برطبق وصیتی که فاطمه بنت اسد کرده بود بعد از مرگ او پیراهنش را برای کفن کردن فاطمه بنت اسد اعطا کرد. [۲۳].[یادداشت ۲]آنگاه بر تن فاطمه نماز میت خواند. نبی (ص) در مراسمتدفین وی کمپانی کرد تا به قبرش در گورستان بقیع رسید.[۲۴] رسول (ص) باطن قبر شد و در آن دراز کشید، آنگاه برخاست و لاشه را با دست خویش گرفت و داخل قبر مسجد بابا قدرت مشهد گذاشت.
[۲۵] زیرا نبی معبود(ص) فاطمه را در قبر گذارد فرمود: يَا فَاطِمَةُ! فاطمه اعلامکرد: لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَهِ. نبی معبود فرمود: آنچه را که پروردگارت به تو وعده بخشید، آیا دیدی که حقّ میباشد؟ فاطمه اذعان کرد: بله، ای نبی معبود! خدایت تورا جزا دهد. و مذاکره و مناجات نبی الله در باطن قبر به ارتفاع انجامید. [۲۶]رسول(ص) در روایتی انگیزه برخوردهای متقاوت با فاطمه بنت اسد را بعداز مرگش اینسیرتکامل ذکر کرده که او یک توشه از اینجانب شنید که «عموم روز قیامت لخت محشور میگردند». فریاد زد: «وای از این رسوائی!» اینجانب اورا دلداری دادم و به وی گفتم: «اینجانب تضمین می کنم که خدا تورا پوشیده محشور نماید.» یک توشه دیگر سخنی از فشار قبر شنید و فریاد زد: «وای از ناتوانی اینجانب». و اینجانب مجدداً اورا دلداری دادم و ضمانت کننده شدم که معبود اورا کفایت نماید و از فشار قبر معاف داراست.» به همین منجر با خرقه خودم کفنش کردم و در قبرش خوابیدم و جواب سؤالاتی که از وی شد را به وی تلقین کردم. [۲۷] [یادداشت ۳]بر طبق بعضی گزارشها هنگامی نبی از قبر فاطمه بنت اسد خارج آمد از چشمانش اشک سرازیر بود. [۲۸]
پانویس
مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۱۸۱.
ابن عبدالبر، الاستيعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۸۹۱؛ ابن اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۶، ص۲۱۷.
ابن عبدالبر، الاستيعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۸۹۱؛ زرکلی، الأعلام، ۲۰۰۲م، ج۵، ص۱۳۰.
مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۹، ص۵۷.
نک: بلاذری، ج۲، ص:۳۶.
برای مثال نک: ابن عبدالبر، الاستيعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۸۹۱.
شهیدی، تاریخ تحلیلی اسلام، ۱۳۹۰ش، ص۳۷-۳۸.
اولین زن بیعتکننده با فرستاده(ص)
بعد از فتح مکه، زمانی که نبی(ص) بر کوه صفا قرار گرفته بود و از مردان بیعت میگرفت، زنان مکه که ایمان آورده بودند برای بیعت خدمتش آمدند. دراین فرصت، آیه ۱۲ سوره ممتحنه نازل شد که خطاب به فرستاده(ص) میفرماید: «ای رسول! زمانی که زنان مؤمن نزد تو آیند و با تو بیعت نمایند که چیزی را سهیم آفریدگار قرار ندهند، دزدی و زنا نکنند، فرزندان خویش را نکشند، افترا و افترایی پیش دست و پای خویش نیاورند و در هیچ شغل سزاوارای مخالفت دستور تو نکنند، با آنها بیعت کن و برای آن ها از درگاه پروردگار آمرزش بطلب که خدا آمرزنده و کریم ومهربان مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میباشد.»[۱۶]
ابن عباس میگوید کهاین آیه در شأن فاطمه بنت اسد، نازل گردیده است.[۱۷] ابن ابی الحدید، میگوید: «فاطمه بنت اسد اول زنی بود که با نبی(ص) مسجد غدیر فلاحی مشهد بیعت کرد.»[۱۸]
وفات
قبر فاطمه بنت اسد در نقشه گورستان بقیع
بیان شده فاطمه بنت اسد در سال چهارم هجری و در مدینه از جهان رفت؛[۱۹] ولی بنابر آنچه درباره حضور وی در بیعت زنان پس از فتح مکه در سال هشتم بیان شده و اورا اولیه زنی دانستهاند که با نبی(ص) بیعت نموده است.[۲۰] پیمان دیگر آن خواهد بود که فاطمه تا سال هشتم قمری زنده بوده میباشد. نبی خداوند(ص) با بلیز خودش اورا کفن کرد[۲۱] و فرمود: «جبرئیل به اینجانب خبر بخشید که وی اهل فردوس میباشد و معبود به هفتاد هزار فرشته دستور کرده که بر وی نماز مسجد بابا غدیر مشهد بخوانند.»
[۲۲] علامه مجلسی از علل الشرایع صدوق از امام راست گو(ع) روایتی را نقل کرده که نبی برطبق وصیتی که فاطمه بنت اسد کرده بود بعد از مرگ او پیراهنش را برای کفن کردن فاطمه بنت اسد اعطا کرد. [۲۳].[یادداشت ۲]آنگاه بر تن فاطمه نماز میت خواند. نبی (ص) در مراسمتدفین وی کمپانی کرد تا به قبرش در گورستان بقیع رسید.[۲۴] رسول (ص) باطن قبر شد و در آن دراز کشید، آنگاه برخاست و لاشه را با دست خویش گرفت و داخل قبر مسجد بابا قدرت مشهد گذاشت.
[۲۵] زیرا نبی معبود(ص) فاطمه را در قبر گذارد فرمود: يَا فَاطِمَةُ! فاطمه اعلامکرد: لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَهِ. نبی معبود فرمود: آنچه را که پروردگارت به تو وعده بخشید، آیا دیدی که حقّ میباشد؟ فاطمه اذعان کرد: بله، ای نبی معبود! خدایت تورا جزا دهد. و مذاکره و مناجات نبی الله در باطن قبر به ارتفاع انجامید. [۲۶]رسول(ص) در روایتی انگیزه برخوردهای متقاوت با فاطمه بنت اسد را بعداز مرگش اینسیرتکامل ذکر کرده که او یک توشه از اینجانب شنید که «عموم روز قیامت لخت محشور میگردند». فریاد زد: «وای از این رسوائی!» اینجانب اورا دلداری دادم و به وی گفتم: «اینجانب تضمین می کنم که خدا تورا پوشیده محشور نماید.» یک توشه دیگر سخنی از فشار قبر شنید و فریاد زد: «وای از ناتوانی اینجانب». و اینجانب مجدداً اورا دلداری دادم و ضمانت کننده شدم که معبود اورا کفایت نماید و از فشار قبر معاف داراست.» به همین منجر با خرقه خودم کفنش کردم و در قبرش خوابیدم و جواب سؤالاتی که از وی شد را به وی تلقین کردم. [۲۷] [یادداشت ۳]بر طبق بعضی گزارشها هنگامی نبی از قبر فاطمه بنت اسد خارج آمد از چشمانش اشک سرازیر بود. [۲۸]
پانویس
مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۱۸۱.
ابن عبدالبر، الاستيعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۸۹۱؛ ابن اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۶، ص۲۱۷.
ابن عبدالبر، الاستيعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۸۹۱؛ زرکلی، الأعلام، ۲۰۰۲م، ج۵، ص۱۳۰.
مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۹، ص۵۷.
نک: بلاذری، ج۲، ص:۳۶.
برای مثال نک: ابن عبدالبر، الاستيعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۸۹۱.
شهیدی، تاریخ تحلیلی اسلام، ۱۳۹۰ش، ص۳۷-۳۸.
مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بهعنوان پایگاه فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی