مسجد کوفه سومین مسجد اصلی شیعهها بعد از مسجدالحرام و مسجدالنبی و از دیرینترین اماکن زیارتی کوفه بهشمار میاید.
بنابر بعضا احادیث، اول هر که مسجد کوفه را نهاد گذاشت حضرت بشر(ع) بود و حضرت نوح(ع) بعد از گردباد آن را مرمت کرد. در سال ۱۷ق با حضور نخستین مسلمانها در کوفه در حین سعد بن ابیوَقّاص، به توصیه سلمان فارسی، این مسجد مجدد ساخته شد. این مسجد شاهد حضور اکثری از پیامبران، امام علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) و بعضی دیگر از امامان(ع) مسجد غدیر بلوار معلم مشهد بوده میباشد.
در سال ۳۶ق، با حضور امام علی(ع) دراین مسجد، بر التفات و دقت به آن افزوده شوید. حضرت علی(ع) درین مسجد نماز و خطبه میخوانده و بعضا از کارها کشورداری، مانند قضاوت، را در آنجا ایفا میبخشید. وی در محراب این مسجد به شهیدشدن رسید. در کنار مسجد کوفه، منزل امام علی، دارالاماره کوفه، مرقد مسلم بن عقیل، مرقد هانی بن عروة و مرقد مختار جای دارد. این مسجد مقامات زیادی دارااست و در بخش اعظمی از آن ها انجام مخصوصی مسجد غدیر فلاحی مشهد ایفا میگیرد.
مسافر قادر است در مسجد کوفه نماز را تک تک یا این که شکسته بخواند. طبق بعضا از احادیث، مسجد کوفه از گلشنهای بهشتی میباشد. در شرایطیکه کسی وارد آن خواهد شد، آمرزیده میباشد. طبق احادیث، شهر کوفه راءس حکومت امام مهدی(عج) و مسجد کوفه، راس ستاد فرماندهی وی مسجد بابا غدیر مشهد خواهد بود.
منزلت و ویژگی ها
عکسی سراسرنما از مسجد کوفه
یک کدام از سابقترین و مهم ترین اثرها زیارتی شهر کوفه، مسجد کوفه میباشد.[۱] که آن را میاقتدار سومی مسجد بعداز مسجدالحرام، مسجدالنبی به شمار آورد.[۲] مسجد کوفه، از فرصت تأسیس، یکی مرکز ها اساسی سیاسی[۳] و فرهنگی[۴] شهر کوفه بهشمار مسجد بابا قدرت مشهد میرفته میباشد.
مسجد کوفه با ۱۱۰ متر ارتفاع و ۱۰۱ متر پهنا، ۱۱۱۶۲ متر مربع مساحت دارااست و با دیوارهایی به طول ۱۰ متر مراقبت میشود. مساحت فضای گشوده مسجد ۵۶۴۲ متر مربع، مساحت شبستانهای مسجد ۵۵۲۰ متر مربع میباشد. تعداد ردیفهای مسجد ۱۸۷ وتعداد منارههای آن چهارعدد با طول ۳۰ متر میباشد.[۵]
مسجد کوفه از هنگام بنای اول دارنده درهایی بوده میباشد؛[۶] اسامی این درها عبارتاند از باب الحُجّه، باب الثُعبان (یا این که باب الفیل)، باب الرَحْمه، باب الاَنْماط و باب السُّدَّه که اورده شده که امام علی(ع) از آن وارد میشدهاست.[۷] نقل شده که امروزه از درهای کهن باب الثُعْبان صرفا دری میباشد که باقیمانده میباشد.[۸][یادداشت ۱] اسم درهای مدرن مسجد کوفه اینگونه برشمرده گردیده است: باب الحجه (در اساسی)، باب الثُعبان، باب الرحمه، باب مسلم بن عقیل و باب هانی بن عُروه [۱۰]
شرایط
نوشته ی علمیٔ اساسی: کوفه
مسجد کوفه مهم ترین مسجد شهر کوفه قلمداد گردیدهاست.[۱۱] کوفه از شهرهای عراق میباشد که در جنوب این سرزمین و در ۱۰ کیلومتری شمال شرق نجف جای دارد.[۱۲] در سال ۱۷ق، یکسری ماه بعد از ساختهشدن شهر بصره، سعد بن ابیوَقّاص به فرمان قدمت بن خطاب، این شهر را تشکیل داد تا جایگاهی برای سکونت رزمندگان و نیروهای نظامی در طی فتوحات مسلمین باشد.[۱۳]
عمر و تاریخ
محور نخستین مسجد کوفه بر حسب بعضا از احادیث به حضرت بشر(ع) گشوده می گردد.[۱۴] در منابع از قسم امام علی(ع) آمده که محل تشکیل داد کشتی نوح و محل تنوری که در گردباد نوح از آن آب فوران کرده دراین مسجد بوده میباشد.[۱۵] در منابع، مرمت این مسجد پس از گردباد نیز به حضرت نوح(ع) منسوب شده میباشد.[۱۶]
به نقل از ابناثیر تاریخنگار اهلسنت، پیشینه این مسجد به سال ۱۷ق برمیخواهد شد. در سال جاری لشکر مسلمان ها در مدائن حضور داشت. آب وهوای مدائن سربازانی که از حجاز آمده بودند را آزار میبخشید. از اینرو حذیفه و سلمان از طرف قدمت بن خطاب مأموریت یافتند تا سرزمینی قابل قبولی بیایند. بعد از اخذ طومار خلیفه، سلمان از طرفِ باخترِ رود فرات و حذیفه از طرفِ خاورِ آن راهی شدند و هیچ سرزمینی را نپسندیدند تا اینکه به مرزوبوم کوفه رسیدند. هر دو آن مرزو بوم را برای اقامت لشکر مطلوب دیدند.[۱۷] وقتی که سعد بن ابیوقاص یار لشکریان به مرز و بوم کوفه رسیدند، دستورداد قبل از ساختن هر بنایی، مسجدی بسازند. به امر ابوهَیجاء اسدی، تیراندازی کارکشته بر هر طرف تیری انداخت تا حدود مسجد کوفه معلوم گردد.[۱۸]
نوسازی مسجد به وسیله بُهرههای اسماعیلی
محمد ادلهالدین، داعی سودها، در درحال حاضر زیارت محراب شهید شدن امیر مؤمنان(ع)
نوسازی مسجد کوفه در اولیه دهه قرن ۲۱ میلادی بوسیله منفعتهای اسماعیلی اجرا گرفت. در جریان این تجدید بنا، نماهای داخلی رواقها و کف صحن مسجد با پوششی از سنگهای مرمرِ سپید از متاعِ خوب پوشانیده شد و در رواقها و شبستان مسجد، ردیفهایی از سنگ مرمر نصب شوید.[۱۹]
سودها همینطور دو مناره به مسجد کوفه اضافه کردند؛ یک کدام از در شمال شرقی مسجد و دیگری در شمال غربی. این دو مناره را از لحاظ جزئیات هنری و معماری، تقلیدی از مناره بنای تاریخی پر اسم و رسم به مشهد جیوشی در قاهره دانستهاند.[۲۰]
از بارزترین اثر ها فایدهها در مسجد کوفه را پنجره نقرهای نصب گردیده بر محراب ضربتمیل کردن امیرمؤمنان(ع) گفتهاند که تاثیر هنری باارزش و زیبایی به شمار میاید. این پنجره یادآور محرابهای تاریخی زمان فاطمی در قاهره و تقلیدی از محراب مُستَنصری در مسجد ابن طولون این شهر میباشد که از زیباترین مساجد عصر فاطمی مصر به شمار میاید. از حیث پژوهشگران کلاً فایدهها در تجدید بنا قسمتهای متفاوت مسجد کوفه، ارکان تزیینی فراوانی را در ساختمان مسجد کوفه گنجاندهاند که بخشی از این تزئینات، نمادهای هنر و معماری زمان فاطمی مصر به شمار می آید.[۲۱]
مسجد کوفه سومین مسجد اصلی شیعهها بعد از مسجدالحرام و مسجدالنبی و از دیرینترین اماکن زیارتی کوفه بهشمار میاید.
بنابر بعضا احادیث، اول هر که مسجد کوفه را نهاد گذاشت حضرت بشر(ع) بود و حضرت نوح(ع) بعد از گردباد آن را مرمت کرد. در سال ۱۷ق با حضور نخستین مسلمانها در کوفه در حین سعد بن ابیوَقّاص، به توصیه سلمان فارسی، این مسجد مجدد ساخته شد. این مسجد شاهد حضور اکثری از پیامبران، امام علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) و بعضی دیگر از امامان(ع) مسجد غدیر بلوار معلم مشهد بوده میباشد.
در سال ۳۶ق، با حضور امام علی(ع) دراین مسجد، بر التفات و دقت به آن افزوده شوید. حضرت علی(ع) درین مسجد نماز و خطبه میخوانده و بعضا از کارها کشورداری، مانند قضاوت، را در آنجا ایفا میبخشید. وی در محراب این مسجد به شهیدشدن رسید. در کنار مسجد کوفه، منزل امام علی، دارالاماره کوفه، مرقد مسلم بن عقیل، مرقد هانی بن عروة و مرقد مختار جای دارد. این مسجد مقامات زیادی دارااست و در بخش اعظمی از آن ها انجام مخصوصی مسجد غدیر فلاحی مشهد ایفا میگیرد.
مسافر قادر است در مسجد کوفه نماز را تک تک یا این که شکسته بخواند. طبق بعضا از احادیث، مسجد کوفه از گلشنهای بهشتی میباشد. در شرایطیکه کسی وارد آن خواهد شد، آمرزیده میباشد. طبق احادیث، شهر کوفه راءس حکومت امام مهدی(عج) و مسجد کوفه، راس ستاد فرماندهی وی مسجد بابا غدیر مشهد خواهد بود.
منزلت و ویژگی ها
عکسی سراسرنما از مسجد کوفه
یک کدام از سابقترین و مهم ترین اثرها زیارتی شهر کوفه، مسجد کوفه میباشد.[۱] که آن را میاقتدار سومی مسجد بعداز مسجدالحرام، مسجدالنبی به شمار آورد.[۲] مسجد کوفه، از فرصت تأسیس، یکی مرکز ها اساسی سیاسی[۳] و فرهنگی[۴] شهر کوفه بهشمار مسجد بابا قدرت مشهد میرفته میباشد.
مسجد کوفه با ۱۱۰ متر ارتفاع و ۱۰۱ متر پهنا، ۱۱۱۶۲ متر مربع مساحت دارااست و با دیوارهایی به طول ۱۰ متر مراقبت میشود. مساحت فضای گشوده مسجد ۵۶۴۲ متر مربع، مساحت شبستانهای مسجد ۵۵۲۰ متر مربع میباشد. تعداد ردیفهای مسجد ۱۸۷ وتعداد منارههای آن چهارعدد با طول ۳۰ متر میباشد.[۵]
مسجد کوفه از هنگام بنای اول دارنده درهایی بوده میباشد؛[۶] اسامی این درها عبارتاند از باب الحُجّه، باب الثُعبان (یا این که باب الفیل)، باب الرَحْمه، باب الاَنْماط و باب السُّدَّه که اورده شده که امام علی(ع) از آن وارد میشدهاست.[۷] نقل شده که امروزه از درهای کهن باب الثُعْبان صرفا دری میباشد که باقیمانده میباشد.[۸][یادداشت ۱] اسم درهای مدرن مسجد کوفه اینگونه برشمرده گردیده است: باب الحجه (در اساسی)، باب الثُعبان، باب الرحمه، باب مسلم بن عقیل و باب هانی بن عُروه [۱۰]
شرایط
نوشته ی علمیٔ اساسی: کوفه
مسجد کوفه مهم ترین مسجد شهر کوفه قلمداد گردیدهاست.[۱۱] کوفه از شهرهای عراق میباشد که در جنوب این سرزمین و در ۱۰ کیلومتری شمال شرق نجف جای دارد.[۱۲] در سال ۱۷ق، یکسری ماه بعد از ساختهشدن شهر بصره، سعد بن ابیوَقّاص به فرمان قدمت بن خطاب، این شهر را تشکیل داد تا جایگاهی برای سکونت رزمندگان و نیروهای نظامی در طی فتوحات مسلمین باشد.[۱۳]
عمر و تاریخ
محور نخستین مسجد کوفه بر حسب بعضا از احادیث به حضرت بشر(ع) گشوده می گردد.[۱۴] در منابع از قسم امام علی(ع) آمده که محل تشکیل داد کشتی نوح و محل تنوری که در گردباد نوح از آن آب فوران کرده دراین مسجد بوده میباشد.[۱۵] در منابع، مرمت این مسجد پس از گردباد نیز به حضرت نوح(ع) منسوب شده میباشد.[۱۶]
به نقل از ابناثیر تاریخنگار اهلسنت، پیشینه این مسجد به سال ۱۷ق برمیخواهد شد. در سال جاری لشکر مسلمان ها در مدائن حضور داشت. آب وهوای مدائن سربازانی که از حجاز آمده بودند را آزار میبخشید. از اینرو حذیفه و سلمان از طرف قدمت بن خطاب مأموریت یافتند تا سرزمینی قابل قبولی بیایند. بعد از اخذ طومار خلیفه، سلمان از طرفِ باخترِ رود فرات و حذیفه از طرفِ خاورِ آن راهی شدند و هیچ سرزمینی را نپسندیدند تا اینکه به مرزوبوم کوفه رسیدند. هر دو آن مرزو بوم را برای اقامت لشکر مطلوب دیدند.[۱۷] وقتی که سعد بن ابیوقاص یار لشکریان به مرز و بوم کوفه رسیدند، دستورداد قبل از ساختن هر بنایی، مسجدی بسازند. به امر ابوهَیجاء اسدی، تیراندازی کارکشته بر هر طرف تیری انداخت تا حدود مسجد کوفه معلوم گردد.[۱۸]
نوسازی مسجد به وسیله بُهرههای اسماعیلی
محمد ادلهالدین، داعی سودها، در درحال حاضر زیارت محراب شهید شدن امیر مؤمنان(ع)
نوسازی مسجد کوفه در اولیه دهه قرن ۲۱ میلادی بوسیله منفعتهای اسماعیلی اجرا گرفت. در جریان این تجدید بنا، نماهای داخلی رواقها و کف صحن مسجد با پوششی از سنگهای مرمرِ سپید از متاعِ خوب پوشانیده شد و در رواقها و شبستان مسجد، ردیفهایی از سنگ مرمر نصب شوید.[۱۹]
سودها همینطور دو مناره به مسجد کوفه اضافه کردند؛ یک کدام از در شمال شرقی مسجد و دیگری در شمال غربی. این دو مناره را از لحاظ جزئیات هنری و معماری، تقلیدی از مناره بنای تاریخی پر اسم و رسم به مشهد جیوشی در قاهره دانستهاند.[۲۰]
از بارزترین اثر ها فایدهها در مسجد کوفه را پنجره نقرهای نصب گردیده بر محراب ضربتمیل کردن امیرمؤمنان(ع) گفتهاند که تاثیر هنری باارزش و زیبایی به شمار میاید. این پنجره یادآور محرابهای تاریخی زمان فاطمی در قاهره و تقلیدی از محراب مُستَنصری در مسجد ابن طولون این شهر میباشد که از زیباترین مساجد عصر فاطمی مصر به شمار میاید. از حیث پژوهشگران کلاً فایدهها در تجدید بنا قسمتهای متفاوت مسجد کوفه، ارکان تزیینی فراوانی را در ساختمان مسجد کوفه گنجاندهاند که بخشی از این تزئینات، نمادهای هنر و معماری زمان فاطمی مصر به شمار می آید.[۲۱]

آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد؛ بررسی جایگاه مذهبی، فرهنگی و اجتماعی این مسجد