تعبیر به رأی
نوشتهیعلمیٔ مهم: تعبیر به رأی
دعوا بر راز تعبیروتفسیر به رأی از آنجا شروع میگردد که در صورتیکه مفسری برای شعور آیه، مستندی از احادیث معصومان یا این که اقوال صحابه و تابعین یا این که رأی اجماعی مفسران قبل را در چنگ نداشته باشد، آیا مجاز میباشد به رأی و اجتهاد خویش مسجد غدیر بلوار معلم مشهد روی آورد.
پژوهشگران از دیرباز نسبت به تعبیر و تفسیر به رأی و در جواب به اینکه آیا هر که قادر است قرآن را تعبیر نماید، دو موضع متعارض اتخاذ کردهاند. گروهی دراین مورد طاقت فرسا گرفته، تعبیر و تفسیر قرآن را با اجتهاد صرف روا ندانسته هیچ کس، حتی دانشمندترین اشخاص، را مجاز به تعبیر قرآن نمیدانند، مگر آنکه قسم خویش را مستند به روایتی از فرستاده، صحابه یا این که تابعین مسجد غدیر فلاحی مشهد نماید.
[۱۴۰]این تیم برای تأیید عقیده خویش ضمن استناد به احادیث شماتت کننده تعبیر به رأی، دلایل دیگری بیان کردهاند؛ مثلا اینکه تعبیروتفسیر به رأی نسبت دادن چیزی به معبود سوای دانش میباشد و این دستور در قرآن حرام شمرده گردیده است.[۱۴۱] دیگر اینکه برخی از صحابه و تابعین از تعبیر خودداری داشته، دراین فرمان بسیار طاقت فرسا مسجد بابا غدیر مشهد میگرفتند.[۱۴۲]
در مقابل، گروهی قرار دارا هستند که تعبیر و تفسیر اجتهادی قرآن را با فرض شروطی برای مفسر روا دانستهاند. اینان نیز در تأیید بینش خویش دلیلای آوردهاند، نظیر این که آیهها زیادی از قرآن، مسلمانها را به تدبر در قرآن تشویق نموده است،[۱۴۳] کهاین خویش علامت دهنده تایید صلاحیت دخالت عقل و اجتهاد در ادراک قرآن میباشد. بعلاوه، اختلاف صحابه در تعبیر نشانهها قرآن حاکی از استفاده عنصر استنباط از سوی آنها در تعبیر مسجد بابا قدرت مشهد میباشد.[۱۴۴]
مفسران شیعه
نقش مفسران شیعه در جریان کتابت کتابهای تفسیری چشمگیر میباشد. ابن عباس (م ۶۸ق) طلبه حضرت علی(ع) و دیگر صحابه زیرا ابن مسعود (م ۳۲ق)، جابر بن عبدالله انصاری (م ۷۴ق)، ابی بن کعب (م ۲۰ق)، میثم تمار (م ۶۰ق) از مفسرانی می باشند که در روشنگری مفاهیم و کلمه و واژههای قرآن و یا این که کتابت کتابی در تعبیروتفسیر نقش بسزایی داشتند.[۱۴۵]
در زمانهای سپس این کارایی ادامه مییابد و در بعدازظهر تابعین، مفسران شیعی اکثری به ارائه و تألیف تعبیروتفسیر پرداختهاند. تفسیرنگاری دراین زمان با تعبیر و تفسیر سعید بن جبیر (م ۹۴ق) استارت شد. به گفتۀ قتاده (م ۱۱۸ق): سعید از همۀ تابعین به تعبیر داناتر بود.[۱۴۶] بعداز او، مجاهد بن جبر (درگذشته ۱۰۳ق) دانش آموز ابن عباس میباشد. وی از ابن عباس قصه مینماید. ادب بن خجسته می گوید: از مجاهد شنیدم که میخاطرنشان کرد قرآن را سه توشه بر ابن عباس عرضه کردم و در هر توشه آیه به آیه میخواندم و از وی دربارۀ کیفیت نزول و کیفیت تعبیر و تفسیر آن میپرسیدم.[۱۴۷] سازه بر این، مجاهد فراگیر ابن عباس، و ابن عباس دانش آموز حضرت علی(ع) میباشد. اهل سنت اکثر وقت هاِ احادیث و اثرها تفسیری خویش را از مجاهد نقل مینمایند. از سایر شاگردان ابن عباس و متأثر از فراگیریهای او در تعبیر، ابوصالح معیار بصری (م بعداز ۱۰۰ق) میباشد. همینطور ابوعبدالله یمانی طاووس بن کیسان (م ۱۰۶ق) میباشد که از اصحاب امام زین العابدین(ع) میباشد و تعبیر را از ابن عباس نقل مینماید. عطیة بن سعید العوفی (م ۱۱۱ یا این که ۱۱۴ق) از اصحاب امام باقر(ع) از همین گروه از تابعین میباشد که تفسیری در ۵ جلد تحت عنوان تعبیر و تفسیر عطیه عوفی تألیف کرد. دیگر تابعین، یحیی بن یعمر (م ۱۲۹ق) فراگیر ابوالاسود دوئلی (فراگیر حضرت علی (ع) و یک کدام از یاران مجاورت وی)، محمد بن سائب (م ۱۴۶ق) از اصحاب امام باقر(ع) و امام راستگو(ع)، جابر بن یزید جعفی (م ۱۲۸ق) از اصحاب امام باقر و اسماعیل بن عبدالرحمان کوفی ابو محمد قرشی دارای شهرت به «سدی پهناور» (م ۱۲۷ق) از اصحاب امام زین العابدین و امام باقر و امام جعفر درستگو علیهم السلام میباشد.[۱۴۸]
در دورۀ تابع تابعین این مسأله بیشتر توسعه و گسترش می یابد و مفسران بخش اعظمی از شیعه اقدام به تألیف و تدوین کتابهای تفسیری میکنند.
تعبیر به رأی
نوشتهیعلمیٔ مهم: تعبیر به رأی
دعوا بر راز تعبیروتفسیر به رأی از آنجا شروع میگردد که در صورتیکه مفسری برای شعور آیه، مستندی از احادیث معصومان یا این که اقوال صحابه و تابعین یا این که رأی اجماعی مفسران قبل را در چنگ نداشته باشد، آیا مجاز میباشد به رأی و اجتهاد خویش مسجد غدیر بلوار معلم مشهد روی آورد.
پژوهشگران از دیرباز نسبت به تعبیر و تفسیر به رأی و در جواب به اینکه آیا هر که قادر است قرآن را تعبیر نماید، دو موضع متعارض اتخاذ کردهاند. گروهی دراین مورد طاقت فرسا گرفته، تعبیر و تفسیر قرآن را با اجتهاد صرف روا ندانسته هیچ کس، حتی دانشمندترین اشخاص، را مجاز به تعبیر قرآن نمیدانند، مگر آنکه قسم خویش را مستند به روایتی از فرستاده، صحابه یا این که تابعین مسجد غدیر فلاحی مشهد نماید.
[۱۴۰]این تیم برای تأیید عقیده خویش ضمن استناد به احادیث شماتت کننده تعبیر به رأی، دلایل دیگری بیان کردهاند؛ مثلا اینکه تعبیروتفسیر به رأی نسبت دادن چیزی به معبود سوای دانش میباشد و این دستور در قرآن حرام شمرده گردیده است.[۱۴۱] دیگر اینکه برخی از صحابه و تابعین از تعبیر خودداری داشته، دراین فرمان بسیار طاقت فرسا مسجد بابا غدیر مشهد میگرفتند.[۱۴۲]
در مقابل، گروهی قرار دارا هستند که تعبیر و تفسیر اجتهادی قرآن را با فرض شروطی برای مفسر روا دانستهاند. اینان نیز در تأیید بینش خویش دلیلای آوردهاند، نظیر این که آیهها زیادی از قرآن، مسلمانها را به تدبر در قرآن تشویق نموده است،[۱۴۳] کهاین خویش علامت دهنده تایید صلاحیت دخالت عقل و اجتهاد در ادراک قرآن میباشد. بعلاوه، اختلاف صحابه در تعبیر نشانهها قرآن حاکی از استفاده عنصر استنباط از سوی آنها در تعبیر مسجد بابا قدرت مشهد میباشد.[۱۴۴]
مفسران شیعه
نقش مفسران شیعه در جریان کتابت کتابهای تفسیری چشمگیر میباشد. ابن عباس (م ۶۸ق) طلبه حضرت علی(ع) و دیگر صحابه زیرا ابن مسعود (م ۳۲ق)، جابر بن عبدالله انصاری (م ۷۴ق)، ابی بن کعب (م ۲۰ق)، میثم تمار (م ۶۰ق) از مفسرانی می باشند که در روشنگری مفاهیم و کلمه و واژههای قرآن و یا این که کتابت کتابی در تعبیروتفسیر نقش بسزایی داشتند.[۱۴۵]
در زمانهای سپس این کارایی ادامه مییابد و در بعدازظهر تابعین، مفسران شیعی اکثری به ارائه و تألیف تعبیروتفسیر پرداختهاند. تفسیرنگاری دراین زمان با تعبیر و تفسیر سعید بن جبیر (م ۹۴ق) استارت شد. به گفتۀ قتاده (م ۱۱۸ق): سعید از همۀ تابعین به تعبیر داناتر بود.[۱۴۶] بعداز او، مجاهد بن جبر (درگذشته ۱۰۳ق) دانش آموز ابن عباس میباشد. وی از ابن عباس قصه مینماید. ادب بن خجسته می گوید: از مجاهد شنیدم که میخاطرنشان کرد قرآن را سه توشه بر ابن عباس عرضه کردم و در هر توشه آیه به آیه میخواندم و از وی دربارۀ کیفیت نزول و کیفیت تعبیر و تفسیر آن میپرسیدم.[۱۴۷] سازه بر این، مجاهد فراگیر ابن عباس، و ابن عباس دانش آموز حضرت علی(ع) میباشد. اهل سنت اکثر وقت هاِ احادیث و اثرها تفسیری خویش را از مجاهد نقل مینمایند. از سایر شاگردان ابن عباس و متأثر از فراگیریهای او در تعبیر، ابوصالح معیار بصری (م بعداز ۱۰۰ق) میباشد. همینطور ابوعبدالله یمانی طاووس بن کیسان (م ۱۰۶ق) میباشد که از اصحاب امام زین العابدین(ع) میباشد و تعبیر را از ابن عباس نقل مینماید. عطیة بن سعید العوفی (م ۱۱۱ یا این که ۱۱۴ق) از اصحاب امام باقر(ع) از همین گروه از تابعین میباشد که تفسیری در ۵ جلد تحت عنوان تعبیر و تفسیر عطیه عوفی تألیف کرد. دیگر تابعین، یحیی بن یعمر (م ۱۲۹ق) فراگیر ابوالاسود دوئلی (فراگیر حضرت علی (ع) و یک کدام از یاران مجاورت وی)، محمد بن سائب (م ۱۴۶ق) از اصحاب امام باقر(ع) و امام راستگو(ع)، جابر بن یزید جعفی (م ۱۲۸ق) از اصحاب امام باقر و اسماعیل بن عبدالرحمان کوفی ابو محمد قرشی دارای شهرت به «سدی پهناور» (م ۱۲۷ق) از اصحاب امام زین العابدین و امام باقر و امام جعفر درستگو علیهم السلام میباشد.[۱۴۸]
در دورۀ تابع تابعین این مسأله بیشتر توسعه و گسترش می یابد و مفسران بخش اعظمی از شیعه اقدام به تألیف و تدوین کتابهای تفسیری میکنند.

مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بهعنوان پایگاه فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی