ایده ها گوناگون درباره کیفیت رجعت
بهگفته روضه خوان اثرگذار، امامیه اصولا اعتقادوباور به رجعت رخدادحیث دارا هستند؛ ولی در مضمون و کیفیت آن ایده ها مختلفی دارا هستند.[۲۰] سید عبدالله شبر گفته میباشد باور به اصل رجعت واجب میباشد؛ البته به جزئیات و کیفیت آن دانش نداریم و دانش به آن نزد پروردگار و اولیائش میباشد.[۲۱] بعضی محدثان و متکلمان بر این باورند که در رجعت بهمانند قیامت، آفریدگار تن مردگان را از قبر، زنده کرده و محشور مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میگرداند.
[۲۲] مرتضی مطهری در ذکر بینش سود کاشانی، دربارهی کیفیت رجعت، گفته میباشد که از نگاه او رجعت بهاین مضمون وجود ندارد که فوت شده ها با به عبارتی تنهای عنصریشان که در جهان بودهاند بهاین عالم رجعت مینمایند؛ بلکه رجوع و برگشت ارواح آنها در جسم رقیق و شبحسیرتکامل مانند آنچه اهل مکاشفه ادعای رؤیت آن را دارا هستند، آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد خواهد بود.[۲۳]
امام خمینی این نظر را دارد که نفوس رجعتکنندگان، تن مُلکی (تن دنیایی) ساخت مینمایند و با به عبارتی تنهای ملکی به دار جهان رجوع و برگشت مینمایند.[۲۴] محمدعلی فرمانرواآبادی، رجعت به عالم را با تن مثالی یا این که برزخی دانسته میباشد.[۲۵] محمدباقر بهبودی (۱۳۰۷-۱۳۹۳ش)، مصحح شیعه، بر این حیث میباشد که رجعت، مشهود همگان وجود ندارد و تصویر آن براساس برخواستن از گور، برداشتی عامیانه میباشد که با منطق قرآن و عقل سازش ندارد. وی اعتقاد دارد رجعت اشخاص آدم، بر محور همین نظام مو جود تکوینی میباشد که بشرها یعنی نطفههای بشری از صُلب پدران وارد رحمِ مادرها شوند و پس از میلاد، خاطره قبلی ها را از خاطر رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ببرند.[۲۶]
بعضی عالمان نیز روایاتی که دربارهی رجعت وارداتی را به تأویل برده و گفتهاند مراد از رجعت، رجوع امامان شیعه(ع) با جسمهایشان به دار عالم وجود ندارد؛ بلکه غرض این میباشد که در بعدازظهر ظهور حضرت مهدی(ع)، دولتهای آنان، ضوابط و فرمان و نهیهایشان، رجوع و برگشت مینماید.[۲۷] سید مرتضی این بینش را به جمع اندکی از امامیه نسبت داده و آن را ردّ نموده شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد است.[۲۸]
فرصت رجعت
از حیث بیشتر عالمان امامیه رجعت با قیام و ظهور حضرت مهدی(ع)، مرتبط میباشد، البته درباره مجال وقوع آن نظرها مختلفی وجود دارااست.[۲۹] بیشتر عالمان، رجعت را مقارن با قیام و ظهور حضرت مهدی(ع) دانستهاند.[۳۰]
روحانی اثر گذار در کتاب الارشاد، رجعت را از نشانهای ظهور دانسته میباشد.[۳۱] با این هم اکنون بعضی دانشمندان از روایاتی که در آن رجعتهای زیادی برای امام علی(ع) مذکور،[۳۲] اینگونه برداشت کردهاند که رجعت بعداز ظهور حضرت مهدی(ع) فیس میدهد.[۳۳] در روایتی به رجعت امام حسین(ع) قبل از ظهور حضرت مهدی(ع)، اشاره شدهاست.[۳۴] در قصه دیگری، رجعت امام حسین(ع)، بعداز وفات حضرت مهدی(ع)، گزارش گردیده است.[۳۵]
در تعبیر قمی روایتی از امام علی(ع) اورده شده که هنگامی رسول(ص) عموم را از اتفاق ها رجعت با خبر کرد، از او درباره مجال آن پرسیدند و پروردگار آیه ۲۵ سوره جن «قُلْ إِنْ أَدْرِی أَ قَرِیبٌ ما تُوعَدُونَ أَمْ یَجْعَلُ لَهُ رَبِّی أَمَداً؛ بگو اینجانب نمیدانم آنچه به شما وعده داده گردیده مجاورت میباشد یا این که پروردگارم هنگامی برای آن قرار می دهد؟» را به وی وحی کرد.[۳۶] بعضی با استناد بهاین داستان بر این باورند که فرصت رجعت بر کسی مشخص وجود ندارد و دانش آن نزد معبود میباشد.[مستلزم منبع]
رجعتکنندگان
در احادیث از اشخاص متعددی تحت عنوان رجعتکنندگان خاطر گردیدهاست:[۳۷]
امامان شیعه: بر شالوده روایتی از امام راست گو(ع)، اولی هر که رجعت مینماید امام حسین(ع) میباشد و بهبازه زمانی چهل سال بر روی زمین حکومت مینماید.[۳۸] همینطور داستانهایی درباره رجعت نبی(ص)، امام علی(ع)[۳۹] و بقیه امامان شیعه[۴۰] نقل گردیدهاست.
اصحاب امامان: به نقل از بعضی احادیث، گروهی از اصحاب امامان معصوم(ع) و شیعهها آنها نیز رجعت مینمایند.[۴۱] در بعضی احادیث سلمان، مقداد، ابودجانه انصاری و صاحب و مالک اشتر از رجعتکنندگان شمرده گردیدهاند.[۴۲] همینطور در روایتی اورده شده که ۷۰ نفر از یاران امام حسین(ع)، همپا او رجعت مینمایند.[۴۳]
اقوام پیامبران: برپایه برخی احادیث گروهی از مؤمنان خویشاوندان حضرت موسی، اصحاب کهف، یوشع و مؤمن آل فرعون، از رجعتکنندگان به شمار میروند.[۴۴]
شهیدان و مؤمنان: در برخی احادیث، شهداء و مؤمنان برای مثال رجعتکنندگان، معرفی گردیدهاند.[۴۵]
زنان مؤمن: در روایتی ۱۳ نفر از زنان مانند ام ایمن، حبابه والبیه، سمیه مامان عمار یاسر، زبیده، ام سعید حنفیه و صیانة ماشطة رجعت مینمایند.[۴۶]
معاندان اهلبیت(ع) معاندان پیامبران و منافقان به عنوان مثال عده ایاند که سازه بر احادیث، رجعت مینمایند و از آنها انتقام گرفته می شود.[۴۷]
ایده ها گوناگون درباره کیفیت رجعت
بهگفته روضه خوان اثرگذار، امامیه اصولا اعتقادوباور به رجعت رخدادحیث دارا هستند؛ ولی در مضمون و کیفیت آن ایده ها مختلفی دارا هستند.[۲۰] سید عبدالله شبر گفته میباشد باور به اصل رجعت واجب میباشد؛ البته به جزئیات و کیفیت آن دانش نداریم و دانش به آن نزد پروردگار و اولیائش میباشد.[۲۱] بعضی محدثان و متکلمان بر این باورند که در رجعت بهمانند قیامت، آفریدگار تن مردگان را از قبر، زنده کرده و محشور مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میگرداند.
[۲۲] مرتضی مطهری در ذکر بینش سود کاشانی، دربارهی کیفیت رجعت، گفته میباشد که از نگاه او رجعت بهاین مضمون وجود ندارد که فوت شده ها با به عبارتی تنهای عنصریشان که در جهان بودهاند بهاین عالم رجعت مینمایند؛ بلکه رجوع و برگشت ارواح آنها در جسم رقیق و شبحسیرتکامل مانند آنچه اهل مکاشفه ادعای رؤیت آن را دارا هستند، آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد خواهد بود.[۲۳]
امام خمینی این نظر را دارد که نفوس رجعتکنندگان، تن مُلکی (تن دنیایی) ساخت مینمایند و با به عبارتی تنهای ملکی به دار جهان رجوع و برگشت مینمایند.[۲۴] محمدعلی فرمانرواآبادی، رجعت به عالم را با تن مثالی یا این که برزخی دانسته میباشد.[۲۵] محمدباقر بهبودی (۱۳۰۷-۱۳۹۳ش)، مصحح شیعه، بر این حیث میباشد که رجعت، مشهود همگان وجود ندارد و تصویر آن براساس برخواستن از گور، برداشتی عامیانه میباشد که با منطق قرآن و عقل سازش ندارد. وی اعتقاد دارد رجعت اشخاص آدم، بر محور همین نظام مو جود تکوینی میباشد که بشرها یعنی نطفههای بشری از صُلب پدران وارد رحمِ مادرها شوند و پس از میلاد، خاطره قبلی ها را از خاطر رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ببرند.[۲۶]
بعضی عالمان نیز روایاتی که دربارهی رجعت وارداتی را به تأویل برده و گفتهاند مراد از رجعت، رجوع امامان شیعه(ع) با جسمهایشان به دار عالم وجود ندارد؛ بلکه غرض این میباشد که در بعدازظهر ظهور حضرت مهدی(ع)، دولتهای آنان، ضوابط و فرمان و نهیهایشان، رجوع و برگشت مینماید.[۲۷] سید مرتضی این بینش را به جمع اندکی از امامیه نسبت داده و آن را ردّ نموده شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد است.[۲۸]
فرصت رجعت
از حیث بیشتر عالمان امامیه رجعت با قیام و ظهور حضرت مهدی(ع)، مرتبط میباشد، البته درباره مجال وقوع آن نظرها مختلفی وجود دارااست.[۲۹] بیشتر عالمان، رجعت را مقارن با قیام و ظهور حضرت مهدی(ع) دانستهاند.[۳۰]
روحانی اثر گذار در کتاب الارشاد، رجعت را از نشانهای ظهور دانسته میباشد.[۳۱] با این هم اکنون بعضی دانشمندان از روایاتی که در آن رجعتهای زیادی برای امام علی(ع) مذکور،[۳۲] اینگونه برداشت کردهاند که رجعت بعداز ظهور حضرت مهدی(ع) فیس میدهد.[۳۳] در روایتی به رجعت امام حسین(ع) قبل از ظهور حضرت مهدی(ع)، اشاره شدهاست.[۳۴] در قصه دیگری، رجعت امام حسین(ع)، بعداز وفات حضرت مهدی(ع)، گزارش گردیده است.[۳۵]
در تعبیر قمی روایتی از امام علی(ع) اورده شده که هنگامی رسول(ص) عموم را از اتفاق ها رجعت با خبر کرد، از او درباره مجال آن پرسیدند و پروردگار آیه ۲۵ سوره جن «قُلْ إِنْ أَدْرِی أَ قَرِیبٌ ما تُوعَدُونَ أَمْ یَجْعَلُ لَهُ رَبِّی أَمَداً؛ بگو اینجانب نمیدانم آنچه به شما وعده داده گردیده مجاورت میباشد یا این که پروردگارم هنگامی برای آن قرار می دهد؟» را به وی وحی کرد.[۳۶] بعضی با استناد بهاین داستان بر این باورند که فرصت رجعت بر کسی مشخص وجود ندارد و دانش آن نزد معبود میباشد.[مستلزم منبع]
رجعتکنندگان
در احادیث از اشخاص متعددی تحت عنوان رجعتکنندگان خاطر گردیدهاست:[۳۷]
امامان شیعه: بر شالوده روایتی از امام راست گو(ع)، اولی هر که رجعت مینماید امام حسین(ع) میباشد و بهبازه زمانی چهل سال بر روی زمین حکومت مینماید.[۳۸] همینطور داستانهایی درباره رجعت نبی(ص)، امام علی(ع)[۳۹] و بقیه امامان شیعه[۴۰] نقل گردیدهاست.
اصحاب امامان: به نقل از بعضی احادیث، گروهی از اصحاب امامان معصوم(ع) و شیعهها آنها نیز رجعت مینمایند.[۴۱] در بعضی احادیث سلمان، مقداد، ابودجانه انصاری و صاحب و مالک اشتر از رجعتکنندگان شمرده گردیدهاند.[۴۲] همینطور در روایتی اورده شده که ۷۰ نفر از یاران امام حسین(ع)، همپا او رجعت مینمایند.[۴۳]
اقوام پیامبران: برپایه برخی احادیث گروهی از مؤمنان خویشاوندان حضرت موسی، اصحاب کهف، یوشع و مؤمن آل فرعون، از رجعتکنندگان به شمار میروند.[۴۴]
شهیدان و مؤمنان: در برخی احادیث، شهداء و مؤمنان برای مثال رجعتکنندگان، معرفی گردیدهاند.[۴۵]
زنان مؤمن: در روایتی ۱۳ نفر از زنان مانند ام ایمن، حبابه والبیه، سمیه مامان عمار یاسر، زبیده، ام سعید حنفیه و صیانة ماشطة رجعت مینمایند.[۴۶]
معاندان اهلبیت(ع) معاندان پیامبران و منافقان به عنوان مثال عده ایاند که سازه بر احادیث، رجعت مینمایند و از آنها انتقام گرفته می شود.[۴۷]

مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بهعنوان پایگاه فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی