غرض امام سجاد(ع)
در زمینه ی اینکه چرا امام سجاد(ع) به پا خاست و خطبه خواند و دراین خطبه به معرفی خویش و نسبتش با نبی(ص) پرداخت، اورده شده میباشد عموم شام از راءس اسلام بدور بودند و با سیره فرستاده(ص) مسجد غدیر بلوار معلم مشهد نا آشنا.
آنها خلاف کوفیان، از جایگاه اهل بیت دانایی نداشتند؛[۷] چنانکه سید جعفر شهیدی (درگذشت:۱۳۸۶ش.) مینویسد عموم مرزو بوم شام، خیر حرف نبی را شنیده بودند و خیر طرز اصحاب اورا میشناختند. بعضی از اصحاب رسول هم که به آنجا رفته بودند، در میان عموم نفوذ نداشتند. در سود عموم شام خلق معاویه و اطرافیانش را سنت مسلمانی مسجد غدیر فلاحی مشهد میپنداشتند و
زیرا صدها سال امپراتوری روم بر آنها حکومت کرده بود، کردار حاکمان اسلامی را عادلانهخیس از حکومتهای قبل میدیدند و شغل های آنها را درست مسجد بابا غدیر مشهد میدانستند.[۸]
براین اساس امام سجاد(ع) با این خطبه ذکر کرد آنچه یزید و کارگزارانش بر گویشها افکندهاند، صحیح وجود ندارد و پدرش، امام حسین(ع)، شخصی نبوده میباشد که بخواهد جمعیت مسلمانها را بر هم بزند و در مملکتهای اسلامی فتنه ساخت و ساز نماید، بلکه وی برای حق و به دعوت مسلمانها به پا خاست تا آئین را از بدعتها مسجد بابا قدرت مشهد بزداید.[۹]
گستردن بعضا قسمتها
امام سجاد(ع) درین خطبه به ذکر بعضی مسائل پرداختهاند که شاید در نگاه اولیه پاره ای بغرنج باشد. وی میفرمایند: اینجانب فرزند مکه و منا، زمزم و صفا هستم. درین فراز میقدرت چندین احتمال را مطرح کرد:
معنای این که اینجانب فرزند مناسک حج هستم این میباشد که مناسک حج تحت عنوان یک منسک توحیدی در خون و گوشت امام جریان داراست و بیشترین رابطه ممکن را با حج و مناسک توحیدی دارااست. گاهی برخی از اشخاص برای اینکه رابطه خویش با جریانی را ثابت نمایند خویش را از باب مبالغه فرزند آن خطاب مینمایند. امام سجاد(ع) در جوّی که وی و اسیران اهل بیت را سوا آیین خطاب مینمایند با صراحت اعلام مینماید.
که چنان ارتباطی با مهم ترین مناسک توحیدی دارااست که بیان کننده فرزند آن میباشد.
مراسم حج یادگار حضرت ابراهیم میباشد، و مسلمانها این مناسک را با اسم ابراهیم آمیخته میدانستد و امام درصدد میباشد ثابت کند که اینجانب فرزند ابراهیم خلیلم ، چنانچه امام درست گو(ع) وقتی که منزل اش را حسن بن زید والی مدینه به فرمان منصور حریق زد در وسط حریقها قدم برمیداشت و میفرمود: منم فرزند اسماعيل که فرزندانش مانند رگ و ريشه در نزدیکی زمین متفرقاند، منم فرزند ابراهيم خليل الله.
[۱۰][یادداشت ۳]
احتمال دیگر این میباشد که حضرت خویش را فرزند کسی معرفی مینماید که مناسک ابراهیمی را احیا کرد یعنی: اینجانب فرزند پیامبر آفریدگار(ص) هستم .[مستلزم منبع]
غرض امام سجاد(ع)
در زمینه ی اینکه چرا امام سجاد(ع) به پا خاست و خطبه خواند و دراین خطبه به معرفی خویش و نسبتش با نبی(ص) پرداخت، اورده شده میباشد عموم شام از راءس اسلام بدور بودند و با سیره فرستاده(ص) مسجد غدیر بلوار معلم مشهد نا آشنا.
آنها خلاف کوفیان، از جایگاه اهل بیت دانایی نداشتند؛[۷] چنانکه سید جعفر شهیدی (درگذشت:۱۳۸۶ش.) مینویسد عموم مرزو بوم شام، خیر حرف نبی را شنیده بودند و خیر طرز اصحاب اورا میشناختند. بعضی از اصحاب رسول هم که به آنجا رفته بودند، در میان عموم نفوذ نداشتند. در سود عموم شام خلق معاویه و اطرافیانش را سنت مسلمانی مسجد غدیر فلاحی مشهد میپنداشتند و
زیرا صدها سال امپراتوری روم بر آنها حکومت کرده بود، کردار حاکمان اسلامی را عادلانهخیس از حکومتهای قبل میدیدند و شغل های آنها را درست مسجد بابا غدیر مشهد میدانستند.[۸]
براین اساس امام سجاد(ع) با این خطبه ذکر کرد آنچه یزید و کارگزارانش بر گویشها افکندهاند، صحیح وجود ندارد و پدرش، امام حسین(ع)، شخصی نبوده میباشد که بخواهد جمعیت مسلمانها را بر هم بزند و در مملکتهای اسلامی فتنه ساخت و ساز نماید، بلکه وی برای حق و به دعوت مسلمانها به پا خاست تا آئین را از بدعتها مسجد بابا قدرت مشهد بزداید.[۹]
گستردن بعضا قسمتها
امام سجاد(ع) درین خطبه به ذکر بعضی مسائل پرداختهاند که شاید در نگاه اولیه پاره ای بغرنج باشد. وی میفرمایند: اینجانب فرزند مکه و منا، زمزم و صفا هستم. درین فراز میقدرت چندین احتمال را مطرح کرد:
معنای این که اینجانب فرزند مناسک حج هستم این میباشد که مناسک حج تحت عنوان یک منسک توحیدی در خون و گوشت امام جریان داراست و بیشترین رابطه ممکن را با حج و مناسک توحیدی دارااست. گاهی برخی از اشخاص برای اینکه رابطه خویش با جریانی را ثابت نمایند خویش را از باب مبالغه فرزند آن خطاب مینمایند. امام سجاد(ع) در جوّی که وی و اسیران اهل بیت را سوا آیین خطاب مینمایند با صراحت اعلام مینماید.
که چنان ارتباطی با مهم ترین مناسک توحیدی دارااست که بیان کننده فرزند آن میباشد.
مراسم حج یادگار حضرت ابراهیم میباشد، و مسلمانها این مناسک را با اسم ابراهیم آمیخته میدانستد و امام درصدد میباشد ثابت کند که اینجانب فرزند ابراهیم خلیلم ، چنانچه امام درست گو(ع) وقتی که منزل اش را حسن بن زید والی مدینه به فرمان منصور حریق زد در وسط حریقها قدم برمیداشت و میفرمود: منم فرزند اسماعيل که فرزندانش مانند رگ و ريشه در نزدیکی زمین متفرقاند، منم فرزند ابراهيم خليل الله.
[۱۰][یادداشت ۳]
احتمال دیگر این میباشد که حضرت خویش را فرزند کسی معرفی مینماید که مناسک ابراهیمی را احیا کرد یعنی: اینجانب فرزند پیامبر آفریدگار(ص) هستم .[مستلزم منبع]

مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بهعنوان پایگاه فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی