(۱۲۸۲ ـ ۱۳۶۶ق) - (۱۲۴۴ ـ ۱۳۲۵ش)، عالم مقیم نجف که بعداز درگذشت سید ابوالحسن اصفهانی، مرجعیت را بهذمه گرفت. وی به اقدامات رضاخان اعتراض کرد و از جمهوری اسلامی ایران به عراق تبعید شد. دستگیری قمی به امر حکومت رضاخان، موردساز تجمع و اتفاق مسجد گوهرشاد (تیر ۱۳۱۴ش) شد.معاشطومار،سید حسین قمی در ۲۸ رجب ۱۲۸۲ق(۱۲۴۴ش) در قم بهجهان آمد.[۱] قمی سه ماه بعداز فوت سید ابوالحسن اصفهانی، در ۱۷ بهمن ۱۳۲۵ش موازی با ۱۴ ربیعالاول سال ۱۳۶۶ق در نجف از جهان رفت و در بقعه حضرت علی(ع) به خاک مسجد غدیر بلوار معلم مشهد امانت شد.[۲]
تحصیلات،آقا حسین قمی تحصیلات ابتدایی خویش را در یکی مدرسهمنزلهای قم آغاز کرد و بعد از آن درسهای مقدماتی علم ها شرعی را از قبیل صرف و نحو و منطق را در نوردید و بعد برای کامل شدن تحصیلات به طهران رفت. معالم، قانون ها، تفصیل لمعه، و رسائل روحانی انصاری|رسائل و مکاسب را نزد اساتید آن حوزه خواند و در ۲۲ سالگی برای اجرا مراسم حج راهی مکه و مدینه شد. در برگشت وارد نجف شد و در درس میرزا محمدحسن شیرازی کمپانی کرد و بعداز دو سال اقامت در سال ۱۳۰۶ق توشه دیگر به طهران آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد برگشت.
پنج سال در طهران به علم آموزی خاطر نشان نمود و توشه دیگر در سال ۱۳۲۱ق به عراق و سامرا رفت و در مجلس درس میرزا محمد تقی شیرازی کمپانی کرد. ده سال بومی سامرا بود و استادش دقت خاصی به او داشته و مقلدان خویش را در مسائل احتیاطی به وی ارجاع میاعطا کرد.درپی درخواست عموم مشهد جهت ارسال کردن فقیه، میرزا محمدتقی شیرازی، اورا توصیه کرد و میرزا حسین، به سوی مشهد تکان کرد. حاج آقا حسین از آحاد اساتید خویش در نجف و سامرا، اذن اجتهاد داشت و از سید مرتضی کشمیری اذنماجرا دریافت رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کرده بود.[۳]
حاج آقا حسین قمی با ورود به مشهد، با برپایی نماز جماعت، رابطه خویش را با عموم برقرار کرد و با پاسخگویی به سؤالات عموم و تفحص به شرایط محرومان و مستضعفان پرداخت و زعامت و سرپرستی حوزه علمیه را عهده دار شد و خلال مطالعه به کارها محصل ها علم ها فقاهتی، علم فقه و اصول را برای طالبان دانش، در خانه خویش درس دادن می کرد. قمی از دادن رساله و قبول مسوولیت مرجعیت امتناع می کرد، اما با پافشاری و مراجعه فراوان گردآوری متعددی از متدینین، رساله احکام فارسی وی در سال ۱۳۵۱ق به چاپ رسید و مرجعیت او از آن تاریخ شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد استارت شد
استادان
ابوالحسن کرمانشاهی
آخوند محمد کاظم خراسانی
محمدحسن آشتیانی
ملا علی نهاوندی
میرزا ابوالحسن جلوه
سید محمد کاظم یزدی
آقا رضا همدانی
میرزا حبیب الله رشتی
میرزا هاشم رشتی
سید احمد کربلایی
میرزا محمود قمی
روحانی فضل و ادب الله نوری
روحانی علی نوری
آقا علی استاد.[۴]
شاگردان
حاج آقا حسین قمی فی مابین شاگردان.
حسنعلی نخودکی اصفهانی
سید زین العابدین کاشانی حائری.
محمدرضا جرقویهای اصفهانی
محمد حسین صدقی مازندرانی
غلامحسن محامی بادکوبهای
محمد علی کاظمی خراسانی
سید جواد حسینی خامنهای[۵]
یوسف بیارجمندی شاهرودی
سید محمد موسوی لنکرانی
آقا والا اشرفی شاهرودی
سید مهدی طباطبایی قمی
سید حسن طباطبایی قمی
سید صدرالدین جزایری
سید حسین موسوی نسل
حسینعلی راشدتربتی
هادی حائری شیرازی
علی توحیدی بسطامی
محمد علی سرابی
احمد معلم یزدی
عباسعلی اسلامی
کاظم دامغانی
مجتبی قزوینی
فاضل قفقازی
سید حسن موسوی بجنوردی
هاشم قزوینی
عباس تربتی
مهدی حکیم[۶]
اثرها علمی
کناره بر عروة الوثقی (از نخستین مسائل پیروی تا بخشی از احکام نماز)
هدایة الانام فی المسائل الحلال و الحرام
«رساله احکام».
الذخیرة الباقیه فی العبادات و المعاملات.
کناره بر رساله ربائیه رضاعیه.( در باره احکام ربا و رضاع)
لبه بر رساله ارث و نفقات.
کناره بر صحةالمعاملات.
لبه بر مجمع المسائل.
منتخب الاحکام.
مختصر الاحکام.
شیوه النجاة.
ذخیرة العباد.
مناسک حج.[
(۱۲۸۲ ـ ۱۳۶۶ق) - (۱۲۴۴ ـ ۱۳۲۵ش)، عالم مقیم نجف که بعداز درگذشت سید ابوالحسن اصفهانی، مرجعیت را بهذمه گرفت. وی به اقدامات رضاخان اعتراض کرد و از جمهوری اسلامی ایران به عراق تبعید شد. دستگیری قمی به امر حکومت رضاخان، موردساز تجمع و اتفاق مسجد گوهرشاد (تیر ۱۳۱۴ش) شد.معاشطومار،سید حسین قمی در ۲۸ رجب ۱۲۸۲ق(۱۲۴۴ش) در قم بهجهان آمد.[۱] قمی سه ماه بعداز فوت سید ابوالحسن اصفهانی، در ۱۷ بهمن ۱۳۲۵ش موازی با ۱۴ ربیعالاول سال ۱۳۶۶ق در نجف از جهان رفت و در بقعه حضرت علی(ع) به خاک مسجد غدیر بلوار معلم مشهد امانت شد.[۲]
تحصیلات،آقا حسین قمی تحصیلات ابتدایی خویش را در یکی مدرسهمنزلهای قم آغاز کرد و بعد از آن درسهای مقدماتی علم ها شرعی را از قبیل صرف و نحو و منطق را در نوردید و بعد برای کامل شدن تحصیلات به طهران رفت. معالم، قانون ها، تفصیل لمعه، و رسائل روحانی انصاری|رسائل و مکاسب را نزد اساتید آن حوزه خواند و در ۲۲ سالگی برای اجرا مراسم حج راهی مکه و مدینه شد. در برگشت وارد نجف شد و در درس میرزا محمدحسن شیرازی کمپانی کرد و بعداز دو سال اقامت در سال ۱۳۰۶ق توشه دیگر به طهران آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد برگشت.
پنج سال در طهران به علم آموزی خاطر نشان نمود و توشه دیگر در سال ۱۳۲۱ق به عراق و سامرا رفت و در مجلس درس میرزا محمد تقی شیرازی کمپانی کرد. ده سال بومی سامرا بود و استادش دقت خاصی به او داشته و مقلدان خویش را در مسائل احتیاطی به وی ارجاع میاعطا کرد.درپی درخواست عموم مشهد جهت ارسال کردن فقیه، میرزا محمدتقی شیرازی، اورا توصیه کرد و میرزا حسین، به سوی مشهد تکان کرد. حاج آقا حسین از آحاد اساتید خویش در نجف و سامرا، اذن اجتهاد داشت و از سید مرتضی کشمیری اذنماجرا دریافت رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کرده بود.[۳]
حاج آقا حسین قمی با ورود به مشهد، با برپایی نماز جماعت، رابطه خویش را با عموم برقرار کرد و با پاسخگویی به سؤالات عموم و تفحص به شرایط محرومان و مستضعفان پرداخت و زعامت و سرپرستی حوزه علمیه را عهده دار شد و خلال مطالعه به کارها محصل ها علم ها فقاهتی، علم فقه و اصول را برای طالبان دانش، در خانه خویش درس دادن می کرد. قمی از دادن رساله و قبول مسوولیت مرجعیت امتناع می کرد، اما با پافشاری و مراجعه فراوان گردآوری متعددی از متدینین، رساله احکام فارسی وی در سال ۱۳۵۱ق به چاپ رسید و مرجعیت او از آن تاریخ شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد استارت شد
استادان
ابوالحسن کرمانشاهی
آخوند محمد کاظم خراسانی
محمدحسن آشتیانی
ملا علی نهاوندی
میرزا ابوالحسن جلوه
سید محمد کاظم یزدی
آقا رضا همدانی
میرزا حبیب الله رشتی
میرزا هاشم رشتی
سید احمد کربلایی
میرزا محمود قمی
روحانی فضل و ادب الله نوری
روحانی علی نوری
آقا علی استاد.[۴]
شاگردان
حاج آقا حسین قمی فی مابین شاگردان.
حسنعلی نخودکی اصفهانی
سید زین العابدین کاشانی حائری.
محمدرضا جرقویهای اصفهانی
محمد حسین صدقی مازندرانی
غلامحسن محامی بادکوبهای
محمد علی کاظمی خراسانی
سید جواد حسینی خامنهای[۵]
یوسف بیارجمندی شاهرودی
سید محمد موسوی لنکرانی
آقا والا اشرفی شاهرودی
سید مهدی طباطبایی قمی
سید حسن طباطبایی قمی
سید صدرالدین جزایری
سید حسین موسوی نسل
حسینعلی راشدتربتی
هادی حائری شیرازی
علی توحیدی بسطامی
محمد علی سرابی
احمد معلم یزدی
عباسعلی اسلامی
کاظم دامغانی
مجتبی قزوینی
فاضل قفقازی
سید حسن موسوی بجنوردی
هاشم قزوینی
عباس تربتی
مهدی حکیم[۶]
اثرها علمی
کناره بر عروة الوثقی (از نخستین مسائل پیروی تا بخشی از احکام نماز)
هدایة الانام فی المسائل الحلال و الحرام
«رساله احکام».
الذخیرة الباقیه فی العبادات و المعاملات.
کناره بر رساله ربائیه رضاعیه.( در باره احکام ربا و رضاع)
لبه بر رساله ارث و نفقات.
کناره بر صحةالمعاملات.
لبه بر مجمع المسائل.
منتخب الاحکام.
مختصر الاحکام.
شیوه النجاة.
ذخیرة العباد.
مناسک حج.[

آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد؛ بررسی جایگاه مذهبی، فرهنگی و اجتماعی این مسجد