قیام امام حسین(ع) جنبش اعتراضی امام حسین(ع) علیه حکومت یزید بن معاویه بود که به شهید شدن وی و یارانش در دهم محرم سال ۶۱ق و اسارت خانوادهاش انجامید. این تکان با جلوگیری امام حسین(ع) از بیعت با قاضی مدینه بهتیتر نماینده یزید و خروج از مدینه در رجب سال ۶۰ق استارت شد و با بازگشت اسیران به مدینه نقطه نهایی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد یافت.
غرض اساسی امام حسین(ع) از قیام چنانکه در وصیتش به محمد بن حَنَفیّه آمده میباشد بازگرداندن جامعه اسلامی به مسیر درست و نزاع با انحرافات بوده میباشد. با این اکنون تشکیل حکومت، شهیدشدن، مراقبت جان و دوری از بیعت با یزید از سایر هدف ها او شمرده گردیدهاست. بعداز کتابت کتاب شهید جاوید و عنوان کردن تشکیل حکومت تحت عنوان مقصود اساسی امام حسین(ع) و انتقاد آن به وسیله نویسندگان شیعه، دعوا غرضشناسی قیام امام حسین(ع) وارد مطالعات عاشوراپژوهی شد و نظر ها مختلفی دراین مورد بوجود آمد که شهید شدنطلبی و تشکیل حکومت از مهم ترین آنان آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد.
قیام امام حسین(ع) منجر صورتگیری قیامهایی علیه حکومت بنیامیه شد و در سقوط آن نقش داشت. شیعه ها سالانه در سالگرد این اتفاق، مراسمهای مختلفی برگزار مینمایند. ترویج آئینهای سوگواری، صورتگیری ادبیات عاشورایی، تشکیل داد بناها و اماکن مذهبی، ایجاد اثرها هنری و تقویت روحیه ظلمستیزی از تأثیرات این اتفاق بر جامعه و فرهنگ و تمدن شیعی به شما رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد می آید.
بعد از پنجاه سال پژوهشی جدید پیرامون قیام حسین(ع) تاثیر سید جعفر شهیدی و تأملی در نهضت عاشورا تاثیر نبی جعفریان به عنوان مثال کتابهای میباشند که درباره ارزیابی و رسیدگی قیام امام حسین(ع) شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد منتشر گردیدهاند.
حادثه عاشورا
نوشتهعلمیٔ مهم: اتفاق کربلا
سید مرتضی آوینی:
فعلا هنگام آن میباشد که در قافله امام، صف اصحاب عاشورایی از زمان طلبان ابن الوقت و بادگرایان غیروابسته گردد، چراکه دیگر همگی میدانند کوفه در تسخیر ابن زیاد میباشد. از کوفه باد ملایم مرگ میوزد، نسیمی که بوی خون گرفته میباشد ... . البته هنوز رویکرد های برگشت مسدود وجود ندارد و کویر، وادی حیرتی میباشد که از تفویض آدم تا جبروت حق وسیع میباشد. برای آن ها که دل به امام نسپرده اند، این وادی، عرصه بیفردای دهشتی صبر فرساست. ولی برای اصحاب عاشورایی امام علاقه ... آن ها درکوی دوست خانه گرفتهاند.[۱]
رخداد کربلا به جنگ امام حسین(ع) و یارانش با سپاه کوفه در محرم سال ۶۱ق اشاره دارااست. این حادثه که پیرو بیعت نکردن امام حسین(ع) با یزید بن معاویه صورت بخشید به شهیدشدن امام حسین(ع) و یارانش و نیز اسارت اهلبیتش باعث شد. امام حسین(ع) در رجب سال ۶۰ق برای بیعت نکردن با حکم کننده مدینه به همپا خانواده و تنی چند از بنیهاشم از مدینه بیرون شد و به مکه رفت[۲]
حدود چهار ماه در مکه بود. درین برهه زمانی طومارهای دعوت همسایه کوفه به دست وی رسید.[۳] از این رو در ۸ ذیالحجه راهی کوفه شد.[۴] وی قبل از وصال به کوفه، از قولشکنی کوفیان آگاه شد[۵] و بعداز واکنش با سپاه حر بن یزید ریاحی به سمت کربلا رفت و در آنجا با لشکری روبهرو شد که عبیدالله بن زیاد، آن را به سوی وی نبی بود.[۶] دو سپاه در ۱۰ محرم با هم جنگیدند. بعد از آن که امام حسین و یارانش شهید شدند جا ماندگان اورا به اسارت بردند.[۷]
موضوع قیام
برخی از دانشمندان، ادله اساسی قیام امام حسین(ع) را انحراف جامعه اسلامی از باورهای فقاهتی و اخلاقی اسلام دانستهاند؛[۸] چراکه در زمان امویان، قیمتهای جاهلی و خویشانای در استحصال توان[۹] و نیز اختلافات خویشانای بهخصوص اختلاف بنیهاشم و بنیامیه[۱۰] مجدد قوت گرفته بود.
همینطور معرفی یزید از سوی معاویه تحت عنوان خلیفه و سماجت یزید برای بیعت به چنگ آوردن از امام حسین(ع) از سایر علل و موضوعهای این قیام بود. امام حسین(ع) یزید را سزاوار خلافت نمیدانست و معرفی وی تحت عنوان خلیفه را برخلاف صلحطومار امام حسن با معاویه میدانست؛ چراکه در صلحطومار آمده بود که معاویه حق ندارد برای خویش جانشینی گزینش نماید.[۱۱]
قیام امام حسین(ع) جنبش اعتراضی امام حسین(ع) علیه حکومت یزید بن معاویه بود که به شهید شدن وی و یارانش در دهم محرم سال ۶۱ق و اسارت خانوادهاش انجامید. این تکان با جلوگیری امام حسین(ع) از بیعت با قاضی مدینه بهتیتر نماینده یزید و خروج از مدینه در رجب سال ۶۰ق استارت شد و با بازگشت اسیران به مدینه نقطه نهایی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد یافت.
غرض اساسی امام حسین(ع) از قیام چنانکه در وصیتش به محمد بن حَنَفیّه آمده میباشد بازگرداندن جامعه اسلامی به مسیر درست و نزاع با انحرافات بوده میباشد. با این اکنون تشکیل حکومت، شهیدشدن، مراقبت جان و دوری از بیعت با یزید از سایر هدف ها او شمرده گردیدهاست. بعداز کتابت کتاب شهید جاوید و عنوان کردن تشکیل حکومت تحت عنوان مقصود اساسی امام حسین(ع) و انتقاد آن به وسیله نویسندگان شیعه، دعوا غرضشناسی قیام امام حسین(ع) وارد مطالعات عاشوراپژوهی شد و نظر ها مختلفی دراین مورد بوجود آمد که شهید شدنطلبی و تشکیل حکومت از مهم ترین آنان آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد.
قیام امام حسین(ع) منجر صورتگیری قیامهایی علیه حکومت بنیامیه شد و در سقوط آن نقش داشت. شیعه ها سالانه در سالگرد این اتفاق، مراسمهای مختلفی برگزار مینمایند. ترویج آئینهای سوگواری، صورتگیری ادبیات عاشورایی، تشکیل داد بناها و اماکن مذهبی، ایجاد اثرها هنری و تقویت روحیه ظلمستیزی از تأثیرات این اتفاق بر جامعه و فرهنگ و تمدن شیعی به شما رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد می آید.
بعد از پنجاه سال پژوهشی جدید پیرامون قیام حسین(ع) تاثیر سید جعفر شهیدی و تأملی در نهضت عاشورا تاثیر نبی جعفریان به عنوان مثال کتابهای میباشند که درباره ارزیابی و رسیدگی قیام امام حسین(ع) شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد منتشر گردیدهاند.
حادثه عاشورا
نوشتهعلمیٔ مهم: اتفاق کربلا
سید مرتضی آوینی:
فعلا هنگام آن میباشد که در قافله امام، صف اصحاب عاشورایی از زمان طلبان ابن الوقت و بادگرایان غیروابسته گردد، چراکه دیگر همگی میدانند کوفه در تسخیر ابن زیاد میباشد. از کوفه باد ملایم مرگ میوزد، نسیمی که بوی خون گرفته میباشد ... . البته هنوز رویکرد های برگشت مسدود وجود ندارد و کویر، وادی حیرتی میباشد که از تفویض آدم تا جبروت حق وسیع میباشد. برای آن ها که دل به امام نسپرده اند، این وادی، عرصه بیفردای دهشتی صبر فرساست. ولی برای اصحاب عاشورایی امام علاقه ... آن ها درکوی دوست خانه گرفتهاند.[۱]
رخداد کربلا به جنگ امام حسین(ع) و یارانش با سپاه کوفه در محرم سال ۶۱ق اشاره دارااست. این حادثه که پیرو بیعت نکردن امام حسین(ع) با یزید بن معاویه صورت بخشید به شهیدشدن امام حسین(ع) و یارانش و نیز اسارت اهلبیتش باعث شد. امام حسین(ع) در رجب سال ۶۰ق برای بیعت نکردن با حکم کننده مدینه به همپا خانواده و تنی چند از بنیهاشم از مدینه بیرون شد و به مکه رفت[۲]
حدود چهار ماه در مکه بود. درین برهه زمانی طومارهای دعوت همسایه کوفه به دست وی رسید.[۳] از این رو در ۸ ذیالحجه راهی کوفه شد.[۴] وی قبل از وصال به کوفه، از قولشکنی کوفیان آگاه شد[۵] و بعداز واکنش با سپاه حر بن یزید ریاحی به سمت کربلا رفت و در آنجا با لشکری روبهرو شد که عبیدالله بن زیاد، آن را به سوی وی نبی بود.[۶] دو سپاه در ۱۰ محرم با هم جنگیدند. بعد از آن که امام حسین و یارانش شهید شدند جا ماندگان اورا به اسارت بردند.[۷]
موضوع قیام
برخی از دانشمندان، ادله اساسی قیام امام حسین(ع) را انحراف جامعه اسلامی از باورهای فقاهتی و اخلاقی اسلام دانستهاند؛[۸] چراکه در زمان امویان، قیمتهای جاهلی و خویشانای در استحصال توان[۹] و نیز اختلافات خویشانای بهخصوص اختلاف بنیهاشم و بنیامیه[۱۰] مجدد قوت گرفته بود.
همینطور معرفی یزید از سوی معاویه تحت عنوان خلیفه و سماجت یزید برای بیعت به چنگ آوردن از امام حسین(ع) از سایر علل و موضوعهای این قیام بود. امام حسین(ع) یزید را سزاوار خلافت نمیدانست و معرفی وی تحت عنوان خلیفه را برخلاف صلحطومار امام حسن با معاویه میدانست؛ چراکه در صلحطومار آمده بود که معاویه حق ندارد برای خویش جانشینی گزینش نماید.[۱۱]
آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد؛ بررسی جایگاه مذهبی، فرهنگی و اجتماعی این مسجد