مناظره امام رضا درباره توحید
مناظره امام رضا(ع) درباره توحید، حدیثی میباشد که در آن، امام رضا(ع) با فردی که منکر وجود معبود میباشد، درباره وجود معبود اعلامکردوگو مینماید. دراین حدیث، امام رضا(ع) سه ادله بر وجود آفریدگار مطرح کرده و به اشکالات فرد منکر وجود پروردگار جواب مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد داده میباشد.
متن این حدیث در کتابهای حدیثی متقدم شیعه، به عنوان مثال الکافی، نوشته کلینی (درگذشت ۳۲۹ق) و توحید و عیون خبر ها الرضا نوشته روحانی صدوق (۳۰۵-۳۸۱ق) آمده میباشد. احمد طَبْرسی (زیسته در قرن ششم قمری) هم در احتجاج آن را ماجرا آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است.
گزارش مختصر مناظره
در مناظره توحید، امام رضا(ع) با فردی گفت و گو مینماید که وجود معبود را انکار مینماید.[۱] نخست ذکر کردوگو، امام رضا استدلالی در باب عقلانیت اطمینان به وجود معبود مطرح مینماید. فردِ منکرِ وجود آفریدگار، پاسخی بدین سوال نمیدهد و اشکالات مختلفی را درباره وجود معبود مطرح مینماید. امام رضا علاوه بر جواب به اشکالات او، دو برهان دیگر هم بر وجود معبود ارائه میدهد.[۲] بهگفته داستانکننده حدیث، این فرد در نقطه پايان به وجود معبود ایمان می آورد.[۳]
دلیلهای امام رضا بر وجود معبود
دراین مناظره، امام رضا(ع) سه عامل در زمینه ی وجود خداوند مطرح نموده است: یک کدام از نخست دعوا و دو تای دیگر، میان سوالها و جوابهایی که میان وی و فرد منکر وجود خداوند مطرح میگردد. این سه ادله بهگستردن تحت رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد:
در شرایطی که خدایی وجود نداشته باشد، بعداز مرگ، موقعیت کافران و مؤمنان یکسان خواهد بود؛ ولی در صورتیکه خدایی باشد، کافران به دوزخ و جهنم خواهند رفت و مؤمنان به شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد پردیس.[۴]
با اعتنا به جسم خودمان، می بینیم نمیتوانیم چیزی از آن بکاهیم یا این که به آن بیفزاییم. همینطور خوشیها و ناخوشیهایی بر ما عارض می گردد که خویش اقتدارِ دورکردن یا این که به دست آوردنشان را نداریم. از این زمینه پی می بریم که ساختمان تن خالقای دارااست.[۵]
گردش عرشها، پیدایش ابر و باد و جنبش خورشید و ماه و ستارگان و دیگر آرمهای خیره کننده و سفت، نشانهدهنده این میباشد که کسی است کهاینها را آفریده میباشد.[۶]
اشکالات شخص منکر آفریدگار و جوابهای امام رضا(ع)
در مناظره امام رضا(ع) درباره توحید، فرد منکر وجود پروردگار، بعد از هرکدام از ادلههای امام رضا(ع) بر وجود آفریدگار، اشکالاتی مطرح مینماید که امام رضا به یکیکشان جواب می دهد. برای مثال می پرسد: در حالتیکه معبود می باشد، چهگونه وجود داراست؟ معبود کجاست؟ از چه هنگامی بوده میباشد؟ در حالتی که میباشد، چرا چشم نمیشود؟ همینطور گونه های مینماید که در حالتی که پروردگار سمیع و بصیر باشد، موردنیاز میباشد که گوش و دیده داشته باشد.[۷]
امام رضا جواب میدهد پروردگار سازنده چگونگی (کیفیت) و جای میباشد. پس در هیچ مکانی وجود ندارد و چگونگی در وجود وی رویه ندارد. همینطور هیچ وقتی نبوده که وجود نداشته باشد. براین اساس نمیاقتدار اظهار کرد معبود چه وقتی به وجود آمده میباشد. ادله جذابنبودن آفریدگار نیز این میباشد که اولاً فرقی بین آفریننده و عبد و بنده باشد و ثانیاً خداوند بلندمرتبهخیس از آن میباشد که با دیده چشم گردد یا این که با عقل و خاطر فهم و شعور گردد.[۸]
سمیع و بصیر بودن آفریدگار هم مانند بینا و شنوا بودن مخلوقات وجود ندارد که نیاز به گوش و دیده داشته باشد؛ بلکه ازآنرو به پروردگار شنوا میگویند که هر صدایی را در افق و زمین، چه خرد و چه والا را میشنود. نیز ازآنرو به وی بینا میگویند که هرچیزی را میبیند؛ حتی مکان پای مورچهای سیاه را در شب تار بر روی سنگ سیاه.[۹]
مناظره امام رضا درباره توحید
مناظره امام رضا(ع) درباره توحید، حدیثی میباشد که در آن، امام رضا(ع) با فردی که منکر وجود معبود میباشد، درباره وجود معبود اعلامکردوگو مینماید. دراین حدیث، امام رضا(ع) سه ادله بر وجود آفریدگار مطرح کرده و به اشکالات فرد منکر وجود پروردگار جواب مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد داده میباشد.
متن این حدیث در کتابهای حدیثی متقدم شیعه، به عنوان مثال الکافی، نوشته کلینی (درگذشت ۳۲۹ق) و توحید و عیون خبر ها الرضا نوشته روحانی صدوق (۳۰۵-۳۸۱ق) آمده میباشد. احمد طَبْرسی (زیسته در قرن ششم قمری) هم در احتجاج آن را ماجرا آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است.
گزارش مختصر مناظره
در مناظره توحید، امام رضا(ع) با فردی گفت و گو مینماید که وجود معبود را انکار مینماید.[۱] نخست ذکر کردوگو، امام رضا استدلالی در باب عقلانیت اطمینان به وجود معبود مطرح مینماید. فردِ منکرِ وجود آفریدگار، پاسخی بدین سوال نمیدهد و اشکالات مختلفی را درباره وجود معبود مطرح مینماید. امام رضا علاوه بر جواب به اشکالات او، دو برهان دیگر هم بر وجود معبود ارائه میدهد.[۲] بهگفته داستانکننده حدیث، این فرد در نقطه پايان به وجود معبود ایمان می آورد.[۳]
دلیلهای امام رضا بر وجود معبود
دراین مناظره، امام رضا(ع) سه عامل در زمینه ی وجود خداوند مطرح نموده است: یک کدام از نخست دعوا و دو تای دیگر، میان سوالها و جوابهایی که میان وی و فرد منکر وجود خداوند مطرح میگردد. این سه ادله بهگستردن تحت رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد:
در شرایطی که خدایی وجود نداشته باشد، بعداز مرگ، موقعیت کافران و مؤمنان یکسان خواهد بود؛ ولی در صورتیکه خدایی باشد، کافران به دوزخ و جهنم خواهند رفت و مؤمنان به شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد پردیس.[۴]
با اعتنا به جسم خودمان، می بینیم نمیتوانیم چیزی از آن بکاهیم یا این که به آن بیفزاییم. همینطور خوشیها و ناخوشیهایی بر ما عارض می گردد که خویش اقتدارِ دورکردن یا این که به دست آوردنشان را نداریم. از این زمینه پی می بریم که ساختمان تن خالقای دارااست.[۵]
گردش عرشها، پیدایش ابر و باد و جنبش خورشید و ماه و ستارگان و دیگر آرمهای خیره کننده و سفت، نشانهدهنده این میباشد که کسی است کهاینها را آفریده میباشد.[۶]
اشکالات شخص منکر آفریدگار و جوابهای امام رضا(ع)
در مناظره امام رضا(ع) درباره توحید، فرد منکر وجود پروردگار، بعد از هرکدام از ادلههای امام رضا(ع) بر وجود آفریدگار، اشکالاتی مطرح مینماید که امام رضا به یکیکشان جواب می دهد. برای مثال می پرسد: در حالتیکه معبود می باشد، چهگونه وجود داراست؟ معبود کجاست؟ از چه هنگامی بوده میباشد؟ در حالتی که میباشد، چرا چشم نمیشود؟ همینطور گونه های مینماید که در حالتی که پروردگار سمیع و بصیر باشد، موردنیاز میباشد که گوش و دیده داشته باشد.[۷]
امام رضا جواب میدهد پروردگار سازنده چگونگی (کیفیت) و جای میباشد. پس در هیچ مکانی وجود ندارد و چگونگی در وجود وی رویه ندارد. همینطور هیچ وقتی نبوده که وجود نداشته باشد. براین اساس نمیاقتدار اظهار کرد معبود چه وقتی به وجود آمده میباشد. ادله جذابنبودن آفریدگار نیز این میباشد که اولاً فرقی بین آفریننده و عبد و بنده باشد و ثانیاً خداوند بلندمرتبهخیس از آن میباشد که با دیده چشم گردد یا این که با عقل و خاطر فهم و شعور گردد.[۸]
سمیع و بصیر بودن آفریدگار هم مانند بینا و شنوا بودن مخلوقات وجود ندارد که نیاز به گوش و دیده داشته باشد؛ بلکه ازآنرو به پروردگار شنوا میگویند که هر صدایی را در افق و زمین، چه خرد و چه والا را میشنود. نیز ازآنرو به وی بینا میگویند که هرچیزی را میبیند؛ حتی مکان پای مورچهای سیاه را در شب تار بر روی سنگ سیاه.[۹]

آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد؛ بررسی جایگاه مذهبی، فرهنگی و اجتماعی این مسجد