خطبه فدکیه
نوشتهعلمیٔ مهم: خطبه فدکیه
بعداز بیفیض ماندن دادخواهی فاطمه(س) نزد ابوبکر، فاطمه به مسجد فرستاده رفت و خطبهای را در توده صحابه خواند. فاطمه(س) دراین سخنرانی که به خطبه فدکیه دارای اسم و رسم میباشد[۴۹] از غصب خلافت ذکر کرد و صحبت ابوبکر که پیامبران ارث نمیگذارند را کتمان کرد که طبق چه رسمی اورا از ارث بابا محروم نموده است؟! آیا آیهای از قرآن اینگونه گفته میباشد؟! و آن گاه اورا به دادگاه معبود در روز رستاخیز واگذار کرد و یاران نبی را به سوال گرفت چرا در مقابل این ستمها ساکت نشستهاند. فاطمه(س) اعلام کرد که آنچه آنها (ابوبکر و اطرافیانش) کردهاند، شکستن قسم میباشد و در نقطه پایان خطبه، ننگ فعالیت آنها را جاودانی و سرنوشت آن را دوزخ وجهنم مسجد غدیر بلوار معلم مشهد خواند.[۵۰]
نارضایتی فاطمه تا نقطه پایان قدمت
سازه بر روایاتی که در درست بخاری از صحاح اهلسنت نقل گردیدهاست حضرت فاطمه(س) از ابوبکر و قدمت اندوهگین شد و تا مجال شهید شدن بر آن دو غضبناک بود.[۵۱] احادیث دیگری نیز با همین مضمون از اهلسنت نقل شدهاست.[۵۲] نقل شدهاست ابوبکر و قدمت برای جلب رضایت فاطمه(س) تصمیم گرفتند با وی دیدار نمایند؛ ولی فاطمه نپذیرفت. آن ها آن گاه با واسطه قراردادن امام علی(ع) با فاطمه دیدار کردند. حضرت فاطمه(س) دراین دیدار این حدیث بضعه را که رسول درباره شأن و رده وی گفته بود یادآور شد و از آنها مسجد غدیر فلاحی مشهد راضی نشد.[۵۳]
برخورد امام علی(ع)
بر شالوده روایتی که در بحارالانوار نقل شدهاست، بعد از مصادره فدک، امام علی(ع) به مسجد رفت و به ابوبکر اعتراض کرد چرا فاطمه را از چیزی که رسول(ص) مسجد بابا غدیر مشهد به وی بخشیده، بازداشتن نموده است. ابوبکر شاهدِ عادل طلبید که امام علی(ع) برهان کرد در حالتیکه چیزی در اختیار کسی باشد و دیگری مدعا آن گردد، مدعا می بایست بینه (برهان و شاهد) بیاورد خیر فاطمه که فدک از قبلی در دستش بوده میباشد.
[۵۴] امام علی(ع) در پی آیه پاک سازی را قرائت کرد و از ابوبکر اقرار گرفت کهاین آیه در شأن امام و خانوادهاش نازل شدهاست. بعد از آن پرسید درصورتی که دو شاهد بگویند فاطمه مرتکب بی عفتی گردیده چه عمل خواهی کرد؟ ابوبکر اظهارکرد بر فاطمه حَد خواهم زد. امام اعلام کرد به این ترتیب تو شهید شدن اخلاق را بر شهیدشدن خدا ترجیح دادهای و کافر خواهی بود.[۵۵] در کتاب احتجاج طبرسی طومارای از امام علی خطاب به ابوبکر گفته شده که در آن با لحنی تهدیدآمیز، از غصب خلافت و فدک حرف مسجد بابا قدرت مشهد گفته میباشد.[۵۶]
فدک در حین خلافت امام علی(ع) نیز در مشت معارضان بود. اگرچه امام علی مبادرت خلفای پیشین را غصب میدانست، داوری درباره آن را به خداوند واگذار کرد.[۵۷] درباره اینکه چرا امام علی(ع) تلاشی در پسدریافت کردن فدک نکرد، روایاتی در منابع حدیثی آمده میباشد؛ مثلا امام علی(ع) در خطبهای میگوید در صورتیکه امر میدادم فدک به ورثه فاطمه(س) برگردد،[یادداشت ۲] به معبود قسم و سوگند عموم از پیرامون اینجانب دور از هم میشدند.[۵۸] همینطور در حدیثی از امام درست گو(ع) آمده میباشد: امام علی(ع) دراین مورد به رسول(ص) اقتدا کرد. فرستاده(ص) در روز فتح مکه منزلای را که قبل از آن از وی به ظلم گرفته گردیده بود، بازپس نگرفت.[۵۹]
در طومار امام علی(ع) به عثمان بن حنیف درباره فدک و داوری درباره آن آمده میباشد: «در ذیل این اسمان صرفا فدک در چنگ ما بود. مردمی بر آن بُخل ورزیدند و مردمی سخاوتمندانه از آن چشم پوشیدند. شایسته ترین داور خداوند میباشد، و من را با فدک و جز فدک چه عمل در حالی که فردا مقام آدمی گور میباشد؟
خطبه فدکیه
نوشتهعلمیٔ مهم: خطبه فدکیه
بعداز بیفیض ماندن دادخواهی فاطمه(س) نزد ابوبکر، فاطمه به مسجد فرستاده رفت و خطبهای را در توده صحابه خواند. فاطمه(س) دراین سخنرانی که به خطبه فدکیه دارای اسم و رسم میباشد[۴۹] از غصب خلافت ذکر کرد و صحبت ابوبکر که پیامبران ارث نمیگذارند را کتمان کرد که طبق چه رسمی اورا از ارث بابا محروم نموده است؟! آیا آیهای از قرآن اینگونه گفته میباشد؟! و آن گاه اورا به دادگاه معبود در روز رستاخیز واگذار کرد و یاران نبی را به سوال گرفت چرا در مقابل این ستمها ساکت نشستهاند. فاطمه(س) اعلام کرد که آنچه آنها (ابوبکر و اطرافیانش) کردهاند، شکستن قسم میباشد و در نقطه پایان خطبه، ننگ فعالیت آنها را جاودانی و سرنوشت آن را دوزخ وجهنم مسجد غدیر بلوار معلم مشهد خواند.[۵۰]
نارضایتی فاطمه تا نقطه پایان قدمت
سازه بر روایاتی که در درست بخاری از صحاح اهلسنت نقل گردیدهاست حضرت فاطمه(س) از ابوبکر و قدمت اندوهگین شد و تا مجال شهید شدن بر آن دو غضبناک بود.[۵۱] احادیث دیگری نیز با همین مضمون از اهلسنت نقل شدهاست.[۵۲] نقل شدهاست ابوبکر و قدمت برای جلب رضایت فاطمه(س) تصمیم گرفتند با وی دیدار نمایند؛ ولی فاطمه نپذیرفت. آن ها آن گاه با واسطه قراردادن امام علی(ع) با فاطمه دیدار کردند. حضرت فاطمه(س) دراین دیدار این حدیث بضعه را که رسول درباره شأن و رده وی گفته بود یادآور شد و از آنها مسجد غدیر فلاحی مشهد راضی نشد.[۵۳]
برخورد امام علی(ع)
بر شالوده روایتی که در بحارالانوار نقل شدهاست، بعد از مصادره فدک، امام علی(ع) به مسجد رفت و به ابوبکر اعتراض کرد چرا فاطمه را از چیزی که رسول(ص) مسجد بابا غدیر مشهد به وی بخشیده، بازداشتن نموده است. ابوبکر شاهدِ عادل طلبید که امام علی(ع) برهان کرد در حالتیکه چیزی در اختیار کسی باشد و دیگری مدعا آن گردد، مدعا می بایست بینه (برهان و شاهد) بیاورد خیر فاطمه که فدک از قبلی در دستش بوده میباشد.
[۵۴] امام علی(ع) در پی آیه پاک سازی را قرائت کرد و از ابوبکر اقرار گرفت کهاین آیه در شأن امام و خانوادهاش نازل شدهاست. بعد از آن پرسید درصورتی که دو شاهد بگویند فاطمه مرتکب بی عفتی گردیده چه عمل خواهی کرد؟ ابوبکر اظهارکرد بر فاطمه حَد خواهم زد. امام اعلام کرد به این ترتیب تو شهید شدن اخلاق را بر شهیدشدن خدا ترجیح دادهای و کافر خواهی بود.[۵۵] در کتاب احتجاج طبرسی طومارای از امام علی خطاب به ابوبکر گفته شده که در آن با لحنی تهدیدآمیز، از غصب خلافت و فدک حرف مسجد بابا قدرت مشهد گفته میباشد.[۵۶]
فدک در حین خلافت امام علی(ع) نیز در مشت معارضان بود. اگرچه امام علی مبادرت خلفای پیشین را غصب میدانست، داوری درباره آن را به خداوند واگذار کرد.[۵۷] درباره اینکه چرا امام علی(ع) تلاشی در پسدریافت کردن فدک نکرد، روایاتی در منابع حدیثی آمده میباشد؛ مثلا امام علی(ع) در خطبهای میگوید در صورتیکه امر میدادم فدک به ورثه فاطمه(س) برگردد،[یادداشت ۲] به معبود قسم و سوگند عموم از پیرامون اینجانب دور از هم میشدند.[۵۸] همینطور در حدیثی از امام درست گو(ع) آمده میباشد: امام علی(ع) دراین مورد به رسول(ص) اقتدا کرد. فرستاده(ص) در روز فتح مکه منزلای را که قبل از آن از وی به ظلم گرفته گردیده بود، بازپس نگرفت.[۵۹]
در طومار امام علی(ع) به عثمان بن حنیف درباره فدک و داوری درباره آن آمده میباشد: «در ذیل این اسمان صرفا فدک در چنگ ما بود. مردمی بر آن بُخل ورزیدند و مردمی سخاوتمندانه از آن چشم پوشیدند. شایسته ترین داور خداوند میباشد، و من را با فدک و جز فدک چه عمل در حالی که فردا مقام آدمی گور میباشد؟
مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بهعنوان پایگاه فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی