عامِر بنِ فُهَیرَه صحابی فرستاده معبود(ص) و از سابقین در اسلام میباشد. او که به دست رسول اسلام(ص) یا این که ابوبکر از بردگی طفیل بن عبدالله و شکنجه مشرکان آزاد گشت، همسفر نبی آفریدگار در مهاجرت به مدینه بود و به آن حضرت و همدم او سرویس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میکرد.
عامر در غزوات بدر و احد حاضر بود و درباره کیفیت و مجال شهید شدن او اختلاف گردیده است. شماری شهید شدن اورا در سریه بئر معونه دانستهاند، البته جمعای با دقت به حضور او در جیش العسره این گفته را درست ندانستهاند.
معاشطومار
ابو عمرو عامر بن فهیره ازدی حدود بیست سال پیش از بعثت نبی اسلام(ص)، در فامیل ازد دیده به جهان گشود.[۱] وی در سنین کودکی به بردگی طفیل بن عبدالله، اخوی مادری عایشه و عبدالرحمن فرزندان ابوبکر، آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد درآمد.[۲]
عامر را از سابقین در اسلام دانستهاند. او پیش از اینکه رسول(ص) وارد منزل ابن ابیارقم گردد و دعوت خویش را علنی نماید، در حالی که هنوز برده بود به اسلام گروید.[۳] بعداز ایمان آوردن به رسول(ص)، عامر بسیار شکنجه شد تا از آیین اسلام بازگردد اما استقامت کرد تا ابوبکر اورا خرید[۴] و از بردگی آزاد نمود. عامر بعداز آزادی چوبانی گوسفندان ابوبکر را تا فرصت سفر برعهده گرفت.[۵] بعضا معتقدند نبی(ص) خویش عامر را خریداری و آزاد نموده است.[۶] سید جعفر مرتضی عاملی ایمان آوردن ابوبکر را در سال پنجم بعثت میداند و اعتقاد دارد با دقت به اینکه عامر بن فهیره پیش از سال سوم بعثت ایمان آورد، نبی خداوند(ص) اورا از ابوبکر خریداری رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد و آزاد نمود.[۷]
ملازمت و همراهی با نبی(ص) در مسافرت به مدینه
به هنگام مهاجرت رسول اسلام(ص) به مدینه، عامر بن فهیره یار و همدم با ابوبکر همسفر فرستاده معبود بود و به آنها سرویس می کرد.[۸] در گزارشات تاریخی آمده میباشد بعداز خروج نبی(ص) از مکه و رفتن وی به غار ثور ابوبکر از عامر خواست تا گوسفندان ابوبکر را به سمت غار تکان دهد. عامر هنگام شب گوسفندان را به سمت غار جنبش اعطا کرد و روز آنگاه که عبدالله فرزند ابوبکر از ملاقات با رسول(ص) و پدرش رجوع با همپا کردن گوسفندان مکان پای اورا محو کرد تا مشرکان مکه مسیر آنانرا پیدا شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نکنند.[۹]
حضور در مدینه
وقتی که عامر یاروهمدم نبی(ص) به مدینه رسید در منزل سعد بن خثیمه سکونت کرد. در ماجرای عقد اخوت که حضرت محمد(ص) فی مابین انصار و مهاجرین برقرار کرد، این عقد فی مابین عامر بن فهیره و حارث بن اوس بن معاذ بسته شد و در نزاعهای بدر و احد حاضر بود.[۱۰]
شهید شدن
بخش اعظمی از منابع تاریخی، شهید شدن عامر بن فهیره را یاروهمدم با یکسری نفر از صحابی در سریه بئر معونه دانستهاند. این سریه در سال چهارم سفر اتفاق افتاد و طی آن یکسری بدن از صحابه فرستاده اسلام(ص) به فرماندهی منذر بن عمرو که برای تبلیغ آیین اسلام هم پا ابو براء عامر بن صاحب و مالک به ناحیه نجد نزد قبائل بنیسلیم رفته بودند، به دست عامر بن طفیل و گردآوریای از اشخاص خاندان بنیسلیم به شهید شدن رسیدند.[۱۱] در مقابل بعضا به جهت وجود استناداتی از حضور عامر در جیش العسره در غزوه تبوک، شهید شدن اورا در سریه بئر معونه درست نمیدانند.[۱۲]
در شماری از منابع تاریخی درباره روش شهیدشدن عامر آمده میباشد که بعداز ضربت میل کردن به دست عامر بن طفیل در سریه بئر معونه به افق رفت و ملائکه اورا دفن کردند.[۱۳] سید جعفر مرتضی عاملی با اعتنا به وجود برخی استنادات درباره حضور عامر در نبرد تبوک، این فضیلتسازی برای عامر را در جهت مقصود دیگری که ابراز ارادت به خلیفه نخستین میباشد، بررسی نموده است.[۱۴]
پانویس
ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۲.
طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۲، ص۳۷۶.
ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۲.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۱۹۴.
ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۲.
تستری، قاموس الرجال، ۱۴۱۰ق، ج۵، ص۶۲۱.
عاملی، الصحیح اینجانب سیره النبی الاعظم، ۱۴۲۷ق، ج۳، ص۲۱۰.
ابن بنده البر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۴۱.
ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۲؛ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۲، ص۳۷۶.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۱۹۴.
ابن کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۷ق، ج۴، ۷۲؛ ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۴۸۲؛ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۲، ص۵۴۶.
ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۳.
بیهقی، دلائل النبوه، ۱۴۰۵ق، ج۳، ص۳۴۲؛ ابن هشام، السیره النبویه، دار المعرفه، ج۲، ص۱۸۷.
عاملی، سیره درست نبی اعظم(ص)، ۱۳۹۱ش، ج۳، ص۳۳۴-۳۳۷.
منابع
ابناثیر، اسماعیل بن قدمت، البدایه و النهایه، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۷ق.
ابناثیر، علی بن محمد، اسد الغابه، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق.
ابنحجر، احمد بن علی، الإصابه، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق.
ابنعبدالبر، یوسف بن عبدالله، الإستیعاب، بیروت، دارالجیل، ۱۴۱۲ق.
ابنهشام، عبدالملک، سیره النبویه، بیروت، دارالمعرفه، بی تا.
بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۷ق.
بیهقی، احمد بن حسین، دلائل النبوه، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۰۵ق.
تستری، محمدتقی، قاموس الرجال، قم، انتشار اسلامی، ۱۴۱۰ق.
طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، بیروت، دارالتراث، ۱۳۸۷ق.
عاملی، سید جعفر مرتضی، الصحیح اینجانب سیره النبی الاعظم، المرکز الاسلامی للدراسات، ۱۴۲۷ق.
عاملی، سید جعفر مرتضی، سیره درست نبی اعظم(ص)، ترجمه کننده محمد سپهری، طهران، پژوهشگاه تمدن و درنگ اسلامی، ۱۳۹۱ش.
عامِر بنِ فُهَیرَه صحابی فرستاده معبود(ص) و از سابقین در اسلام میباشد. او که به دست رسول اسلام(ص) یا این که ابوبکر از بردگی طفیل بن عبدالله و شکنجه مشرکان آزاد گشت، همسفر نبی آفریدگار در مهاجرت به مدینه بود و به آن حضرت و همدم او سرویس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میکرد.
عامر در غزوات بدر و احد حاضر بود و درباره کیفیت و مجال شهید شدن او اختلاف گردیده است. شماری شهید شدن اورا در سریه بئر معونه دانستهاند، البته جمعای با دقت به حضور او در جیش العسره این گفته را درست ندانستهاند.
معاشطومار
ابو عمرو عامر بن فهیره ازدی حدود بیست سال پیش از بعثت نبی اسلام(ص)، در فامیل ازد دیده به جهان گشود.[۱] وی در سنین کودکی به بردگی طفیل بن عبدالله، اخوی مادری عایشه و عبدالرحمن فرزندان ابوبکر، آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد درآمد.[۲]
عامر را از سابقین در اسلام دانستهاند. او پیش از اینکه رسول(ص) وارد منزل ابن ابیارقم گردد و دعوت خویش را علنی نماید، در حالی که هنوز برده بود به اسلام گروید.[۳] بعداز ایمان آوردن به رسول(ص)، عامر بسیار شکنجه شد تا از آیین اسلام بازگردد اما استقامت کرد تا ابوبکر اورا خرید[۴] و از بردگی آزاد نمود. عامر بعداز آزادی چوبانی گوسفندان ابوبکر را تا فرصت سفر برعهده گرفت.[۵] بعضا معتقدند نبی(ص) خویش عامر را خریداری و آزاد نموده است.[۶] سید جعفر مرتضی عاملی ایمان آوردن ابوبکر را در سال پنجم بعثت میداند و اعتقاد دارد با دقت به اینکه عامر بن فهیره پیش از سال سوم بعثت ایمان آورد، نبی خداوند(ص) اورا از ابوبکر خریداری رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد و آزاد نمود.[۷]
ملازمت و همراهی با نبی(ص) در مسافرت به مدینه
به هنگام مهاجرت رسول اسلام(ص) به مدینه، عامر بن فهیره یار و همدم با ابوبکر همسفر فرستاده معبود بود و به آنها سرویس می کرد.[۸] در گزارشات تاریخی آمده میباشد بعداز خروج نبی(ص) از مکه و رفتن وی به غار ثور ابوبکر از عامر خواست تا گوسفندان ابوبکر را به سمت غار تکان دهد. عامر هنگام شب گوسفندان را به سمت غار جنبش اعطا کرد و روز آنگاه که عبدالله فرزند ابوبکر از ملاقات با رسول(ص) و پدرش رجوع با همپا کردن گوسفندان مکان پای اورا محو کرد تا مشرکان مکه مسیر آنانرا پیدا شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نکنند.[۹]
حضور در مدینه
وقتی که عامر یاروهمدم نبی(ص) به مدینه رسید در منزل سعد بن خثیمه سکونت کرد. در ماجرای عقد اخوت که حضرت محمد(ص) فی مابین انصار و مهاجرین برقرار کرد، این عقد فی مابین عامر بن فهیره و حارث بن اوس بن معاذ بسته شد و در نزاعهای بدر و احد حاضر بود.[۱۰]
شهید شدن
بخش اعظمی از منابع تاریخی، شهید شدن عامر بن فهیره را یاروهمدم با یکسری نفر از صحابی در سریه بئر معونه دانستهاند. این سریه در سال چهارم سفر اتفاق افتاد و طی آن یکسری بدن از صحابه فرستاده اسلام(ص) به فرماندهی منذر بن عمرو که برای تبلیغ آیین اسلام هم پا ابو براء عامر بن صاحب و مالک به ناحیه نجد نزد قبائل بنیسلیم رفته بودند، به دست عامر بن طفیل و گردآوریای از اشخاص خاندان بنیسلیم به شهید شدن رسیدند.[۱۱] در مقابل بعضا به جهت وجود استناداتی از حضور عامر در جیش العسره در غزوه تبوک، شهید شدن اورا در سریه بئر معونه درست نمیدانند.[۱۲]
در شماری از منابع تاریخی درباره روش شهیدشدن عامر آمده میباشد که بعداز ضربت میل کردن به دست عامر بن طفیل در سریه بئر معونه به افق رفت و ملائکه اورا دفن کردند.[۱۳] سید جعفر مرتضی عاملی با اعتنا به وجود برخی استنادات درباره حضور عامر در نبرد تبوک، این فضیلتسازی برای عامر را در جهت مقصود دیگری که ابراز ارادت به خلیفه نخستین میباشد، بررسی نموده است.[۱۴]
پانویس
ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۲.
طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۲، ص۳۷۶.
ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۲.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۱۹۴.
ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۲.
تستری، قاموس الرجال، ۱۴۱۰ق، ج۵، ص۶۲۱.
عاملی، الصحیح اینجانب سیره النبی الاعظم، ۱۴۲۷ق، ج۳، ص۲۱۰.
ابن بنده البر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۴۱.
ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۲؛ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۲، ص۳۷۶.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۱۹۴.
ابن کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۷ق، ج۴، ۷۲؛ ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۴۸۲؛ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۲، ص۵۴۶.
ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۳.
بیهقی، دلائل النبوه، ۱۴۰۵ق، ج۳، ص۳۴۲؛ ابن هشام، السیره النبویه، دار المعرفه، ج۲، ص۱۸۷.
عاملی، سیره درست نبی اعظم(ص)، ۱۳۹۱ش، ج۳، ص۳۳۴-۳۳۷.
منابع
ابناثیر، اسماعیل بن قدمت، البدایه و النهایه، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۷ق.
ابناثیر، علی بن محمد، اسد الغابه، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق.
ابنحجر، احمد بن علی، الإصابه، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق.
ابنعبدالبر، یوسف بن عبدالله، الإستیعاب، بیروت، دارالجیل، ۱۴۱۲ق.
ابنهشام، عبدالملک، سیره النبویه، بیروت، دارالمعرفه، بی تا.
بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۷ق.
بیهقی، احمد بن حسین، دلائل النبوه، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۰۵ق.
تستری، محمدتقی، قاموس الرجال، قم، انتشار اسلامی، ۱۴۱۰ق.
طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، بیروت، دارالتراث، ۱۳۸۷ق.
عاملی، سید جعفر مرتضی، الصحیح اینجانب سیره النبی الاعظم، المرکز الاسلامی للدراسات، ۱۴۲۷ق.
عاملی، سید جعفر مرتضی، سیره درست نبی اعظم(ص)، ترجمه کننده محمد سپهری، طهران، پژوهشگاه تمدن و درنگ اسلامی، ۱۳۹۱ش.

مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بهعنوان پایگاه فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی