اقدامات مذهبی و اجتماعی
مسجد اعظم قم در جوار بقعه حضرت معصومه(س) به نوآوری و پیگیری آیتالله بروجردی ساخته شد
نگهبانی از نیازمندان: در سالهای پایان حضور وی در بروجرد به انگیزه نبرد دوم جهانی، ارزش آذوقه و مواد غذایی، ارتقا پیدا کرده بود و عموم در تنگنا قرار گرفته بودند، از این رو کلیه بزرگان شهر را به منزل خویش دعوت و تشویق کرد به بیچارگان یاری نمایند و بیشترین امداد بوسیله فرد وی و از میزان داراییهای پدری مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد تأمین شوید. [۳۷]
تأسیس کارگاه برق: در طول حضور وی، شهر بروجرد از نعمت برق محروم بود. با آگاهی و رئیس وی و نیز پیگیری و حفاظت برخی از خیرین متدین، این شهر، دارنده کارگاه برق شد. [۳۸]
بسط کیفی و یه خرده حوزه علمیه قم: با مدیر وی تحولاتی از لحاظ سیاسی، اجتماعی در مورد تألیف، تصنیف و ترجمه، چاپ کتاب ها دینی و… و همینطور در اداره حیطههای علمیه و سازماندهی آن به آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد وجود آمد.
انتشار مجلات و کتاب ها با محتوای شرعی اسلامی: اول نشریات علمی حوزوی به عنوان مثال نشریه مدرسه اسلام که بوسیله عده ای از فضلای خوش درنگ و پرنور اندیش منتشر میشد، با امان وی بود. [۳۹]
تجدید حیات حوزه علمیه بروجرد
تولید ابنیه بلندمرتبه مذهبی و علمی: برای مثال: مسجد اعظم قم، مکتب نجف، مکتب کربلا، مسجد بغداد، مریضخانه نجف، حسینیه و گرمابه سامرا، مکتب کرمانشاه، مسجد گران قدر طرابلس لبنان، چهار مسجد بلندمرتبه در آفریقا، آرامستان وادی السلام قم، مکتب آیتالله بروجردی در قم، درمان گاه نکویی قم، مسجد و راءس اسلامی هامبورگ آلمان، کتابخانه مکتب نجف، کتابخانه مکتب رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کرمانشاه و… [۴۰]
اعزام نماینده به بیرون مرزو بوم
اسم نماینده محل استقرار فرصت کار
محمد محققی لاهیجانی آلمان - راس اسلامی هامبورگ ۱۳۳۴ش. تا فوت آیتالله بروجردی
مهدی حائری یزدی ایالات متحده - واشینگتن از حدود ۱۳۳۸ش.
عبدالحسین فقیهی رشتی - سید محمدتقی طالقانی ایالات متحده عربی
محمدتقی قمی مصر - دارالتقریب فی مابین المذاهب شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد الاسلامیة
سید صدرالدین بلاغی انگلستان
محمد شریعت اصفهانی پاکستان - کراچی ۱۳۳۱ش. تا نقطه پایان قدمت
پیش از آیتالله بروجردی، برخی از مراجع مانند: سید ابوالحسن اصفهانی نمایندگان و مبلغانی را به مناطقی مانند: هندوستان، زنگبار و مسقط میفرستادند؛ البته این اعزامها محصور و موقت و در مناسبتهای خاصی جاری ساختن میشد. البته آیتالله بروجردی نمایندگانی را به کشورهای متفاوت ارسال کرد تا در آنجا اقامت گزینند و به شغل شرعی سرگرم شوند و در اینراه به سرمایهگذاری پهناور التفات داشت.
راءس اسلامی هامبورگ
بعضا از این کشورها عبارتند از:
آلمان با محوریت راءس اسلامی هامبورگ: این راس از مهمترین مرکزها اسلامی و شیعی در آلمان و اروپاست. عملیات ایجاد کرد این راس در سال ۱۳۳۲ ش. با تامین مالی آیتالله بروجردی شروع شد.[۴۱] و در سال ۱۳۳۴ش. محمد محققی لاهیجانی تحت عنوان نماینده آیتالله بروجردی و امام مسجد استارت به شغل کرد. بعداز وفات آیتالله بروجردی و برگشت محققی به کشور ایران، کار این راءس ادامه یافت و همواره روحانیونی از کشورایران، مدیر این راس را بر ذمه داشتند. همدر حال حاضر نیز این راس فقاهتی و فرهنگی در هامبورگ فعال میباشد. امام جماعت و مدیریت فعلی این راءس، محمدهادی مفتح میباشد.[۴۲]
ایالات متحده: مهدی حائری یزدی فرزند روضه خوان عبدالکریم حائری یزدی تا موفقیت انقلاب در واشینگتن از طرف آیتالله بروجردی نماینده بود. او خلال تبلیغ در دانشکده نیز علم آموزی و درس دادن میکرد.[۴۳][۴۴]
ایالات متحده عربی: سیدمحمدتقی طالقانی آل احمد را در ۱۳۳۱ش برای سرپرستی شیعهها مدینه و بعداز درگذشت وی سید احمد لواسانی و پس از استقرار در آن مرز و بوم و پیگیریهای بسیار، مورد تأسیس مرکزی در شهر مدینه تولید کرده بود که به دلایلی توقیف شد.[۴۵] عبدالحسین فقیهی رشتی نیز به نمایندگی از آیتالله بروجردی، هر سال یک سری ماه در مکه و مدینه به راز میبرد و خلال ذکر مسائل فقاهتی، به اخذ وجوه فقهی میپرداخت. وی ۳۰ سال نماینده آیتالله بروجردی در کارها حجاج بود.[۴۶]
کویت: سیدزین العابدین کاشانی
مصر: محمدتقی قمی از ۱۳۱۷ش با مقصود تخمین مذهبها به قاهره رفت. خلال درس دادن گویش و ادبیات فارسی، برای معرفی تشیع کارایی میکرد. به تلاش او و بعضا علمای شیعی و سنی در ۱۳۲۷ش «دارالتقریب فی مابین المذاهب الاسلامیه» تأسیس شد. آیتالله بروجردی، قمی را تحت عنوان نماینده خویش در مصر و دارالتقریب تأیید کرد و به واسطه او با شیوخ الازهر مکاتباتی داشت.[۴۷]
انگلستان: سید صدرالدین بلاغی نماینده آیتالله بروجردی در نهضت ملی شدن نفت بود. او بعد از نهضت نفت به نمایندگی آیتالله بروجردی، عازم انگلستان شد و در آنجا به تبلیغ پرداخت.
پاکستان: روحانی محمد شریعت اصفهانی فرزند روضه خوان الشریعه اصفهانی و داماد آقاضیاء عراقی بود. در طی زعامت آیتالله بروجردی از نجف به کشور ایران آمد. با سید محمدکاظم عصار و حسینعلی راشد مرتبط بود. در ۱۳۳۱ش تحت عنوان نماینده آیتالله بروجردی راهی کراچی شد[۴۸] و تا نقطه نهایی قدمت در آنجا ماند. در فروددین ماه ۱۳۵۷ش درگذشت.[۴۹][۵۰]
اقدامات مذهبی و اجتماعی
مسجد اعظم قم در جوار بقعه حضرت معصومه(س) به نوآوری و پیگیری آیتالله بروجردی ساخته شد
نگهبانی از نیازمندان: در سالهای پایان حضور وی در بروجرد به انگیزه نبرد دوم جهانی، ارزش آذوقه و مواد غذایی، ارتقا پیدا کرده بود و عموم در تنگنا قرار گرفته بودند، از این رو کلیه بزرگان شهر را به منزل خویش دعوت و تشویق کرد به بیچارگان یاری نمایند و بیشترین امداد بوسیله فرد وی و از میزان داراییهای پدری مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد تأمین شوید. [۳۷]
تأسیس کارگاه برق: در طول حضور وی، شهر بروجرد از نعمت برق محروم بود. با آگاهی و رئیس وی و نیز پیگیری و حفاظت برخی از خیرین متدین، این شهر، دارنده کارگاه برق شد. [۳۸]
بسط کیفی و یه خرده حوزه علمیه قم: با مدیر وی تحولاتی از لحاظ سیاسی، اجتماعی در مورد تألیف، تصنیف و ترجمه، چاپ کتاب ها دینی و… و همینطور در اداره حیطههای علمیه و سازماندهی آن به آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد وجود آمد.
انتشار مجلات و کتاب ها با محتوای شرعی اسلامی: اول نشریات علمی حوزوی به عنوان مثال نشریه مدرسه اسلام که بوسیله عده ای از فضلای خوش درنگ و پرنور اندیش منتشر میشد، با امان وی بود. [۳۹]
تجدید حیات حوزه علمیه بروجرد
تولید ابنیه بلندمرتبه مذهبی و علمی: برای مثال: مسجد اعظم قم، مکتب نجف، مکتب کربلا، مسجد بغداد، مریضخانه نجف، حسینیه و گرمابه سامرا، مکتب کرمانشاه، مسجد گران قدر طرابلس لبنان، چهار مسجد بلندمرتبه در آفریقا، آرامستان وادی السلام قم، مکتب آیتالله بروجردی در قم، درمان گاه نکویی قم، مسجد و راءس اسلامی هامبورگ آلمان، کتابخانه مکتب نجف، کتابخانه مکتب رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کرمانشاه و… [۴۰]
اعزام نماینده به بیرون مرزو بوم
اسم نماینده محل استقرار فرصت کار
محمد محققی لاهیجانی آلمان - راس اسلامی هامبورگ ۱۳۳۴ش. تا فوت آیتالله بروجردی
مهدی حائری یزدی ایالات متحده - واشینگتن از حدود ۱۳۳۸ش.
عبدالحسین فقیهی رشتی - سید محمدتقی طالقانی ایالات متحده عربی
محمدتقی قمی مصر - دارالتقریب فی مابین المذاهب شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد الاسلامیة
سید صدرالدین بلاغی انگلستان
محمد شریعت اصفهانی پاکستان - کراچی ۱۳۳۱ش. تا نقطه پایان قدمت
پیش از آیتالله بروجردی، برخی از مراجع مانند: سید ابوالحسن اصفهانی نمایندگان و مبلغانی را به مناطقی مانند: هندوستان، زنگبار و مسقط میفرستادند؛ البته این اعزامها محصور و موقت و در مناسبتهای خاصی جاری ساختن میشد. البته آیتالله بروجردی نمایندگانی را به کشورهای متفاوت ارسال کرد تا در آنجا اقامت گزینند و به شغل شرعی سرگرم شوند و در اینراه به سرمایهگذاری پهناور التفات داشت.
راءس اسلامی هامبورگ
بعضا از این کشورها عبارتند از:
آلمان با محوریت راءس اسلامی هامبورگ: این راس از مهمترین مرکزها اسلامی و شیعی در آلمان و اروپاست. عملیات ایجاد کرد این راس در سال ۱۳۳۲ ش. با تامین مالی آیتالله بروجردی شروع شد.[۴۱] و در سال ۱۳۳۴ش. محمد محققی لاهیجانی تحت عنوان نماینده آیتالله بروجردی و امام مسجد استارت به شغل کرد. بعداز وفات آیتالله بروجردی و برگشت محققی به کشور ایران، کار این راءس ادامه یافت و همواره روحانیونی از کشورایران، مدیر این راس را بر ذمه داشتند. همدر حال حاضر نیز این راس فقاهتی و فرهنگی در هامبورگ فعال میباشد. امام جماعت و مدیریت فعلی این راءس، محمدهادی مفتح میباشد.[۴۲]
ایالات متحده: مهدی حائری یزدی فرزند روضه خوان عبدالکریم حائری یزدی تا موفقیت انقلاب در واشینگتن از طرف آیتالله بروجردی نماینده بود. او خلال تبلیغ در دانشکده نیز علم آموزی و درس دادن میکرد.[۴۳][۴۴]
ایالات متحده عربی: سیدمحمدتقی طالقانی آل احمد را در ۱۳۳۱ش برای سرپرستی شیعهها مدینه و بعداز درگذشت وی سید احمد لواسانی و پس از استقرار در آن مرز و بوم و پیگیریهای بسیار، مورد تأسیس مرکزی در شهر مدینه تولید کرده بود که به دلایلی توقیف شد.[۴۵] عبدالحسین فقیهی رشتی نیز به نمایندگی از آیتالله بروجردی، هر سال یک سری ماه در مکه و مدینه به راز میبرد و خلال ذکر مسائل فقاهتی، به اخذ وجوه فقهی میپرداخت. وی ۳۰ سال نماینده آیتالله بروجردی در کارها حجاج بود.[۴۶]
کویت: سیدزین العابدین کاشانی
مصر: محمدتقی قمی از ۱۳۱۷ش با مقصود تخمین مذهبها به قاهره رفت. خلال درس دادن گویش و ادبیات فارسی، برای معرفی تشیع کارایی میکرد. به تلاش او و بعضا علمای شیعی و سنی در ۱۳۲۷ش «دارالتقریب فی مابین المذاهب الاسلامیه» تأسیس شد. آیتالله بروجردی، قمی را تحت عنوان نماینده خویش در مصر و دارالتقریب تأیید کرد و به واسطه او با شیوخ الازهر مکاتباتی داشت.[۴۷]
انگلستان: سید صدرالدین بلاغی نماینده آیتالله بروجردی در نهضت ملی شدن نفت بود. او بعد از نهضت نفت به نمایندگی آیتالله بروجردی، عازم انگلستان شد و در آنجا به تبلیغ پرداخت.
پاکستان: روحانی محمد شریعت اصفهانی فرزند روضه خوان الشریعه اصفهانی و داماد آقاضیاء عراقی بود. در طی زعامت آیتالله بروجردی از نجف به کشور ایران آمد. با سید محمدکاظم عصار و حسینعلی راشد مرتبط بود. در ۱۳۳۱ش تحت عنوان نماینده آیتالله بروجردی راهی کراچی شد[۴۸] و تا نقطه نهایی قدمت در آنجا ماند. در فروددین ماه ۱۳۵۷ش درگذشت.[۴۹][۵۰]

آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد؛ بررسی جایگاه مذهبی، فرهنگی و اجتماعی این مسجد