سمعه
سُمْعَه رساندن خبر کار بهتر خویش به گوش سایر افراد میباشد که دورویی به معنای عام آن نیز به حساب میآید. سمعه همچون دورویی به این جهت که فاقد قصد نزدیکی میباشد موجب بطلان شغل گردد. در احادیث عده ای را که اهل سمعه می باشند، به حریق دوزخ و جهنم وعده دادهاند و شیعه ها را از این صفت دوری مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد دادهاند.
معناشناسی
سُمْعَه را به معنای رساندن خبر کار نه خویش به گوش سایر افراد دانستهاند که به عبارتی ریاودورویی به معنای عام آن نیز محسوب میگردد.[۱]
فرق در بین ریاودورویی و سمعه
«دورویی» از واژه و کلمه رؤیت و دیدن و «سمعه» از واژه و کلمه سمع (گوش) و شنیدن میباشد؛ براین اساس دورویی به معنای نماد دادن فعالیت نه و سمعه به معنای خبر رساندن از فعالیت عالی به سایرافراد میباشد. ریاودورویی و سمعه به این جهت که علت غیرالهی در آنها وجود دارااست و همان فاقد قصد نزدیکی میباشد، فاسد بوده و موجب بطلان کار آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میشود.[۲]
مکارم شیرازی در کتاب خوی در قرآن بر این نکته تاکید نموده است: درصورتیکه کسی در حین ایفا شغل قصد نزدیکی داشته و آن گاه که عموم از جاری ساختن آن کار با خبر شدند و مالک شغل را حمد کردند و وی بشاش و خرسند شد، این شرایط موجب بطلان کار نخواهد شد. همینطور درصورتی که عملی را با قصد نزدیکی اعمال دهد و بعد از آن بهاین پندار بیفتد که اجرا آن را اینجا و آنجا بازگو نماید تا استحصال حالت نماید، (این عمل را ریای پس از کار مینامند) موجب بطلان شغل نمی شود؛ هرچند بها فعالیت اورا بسیار پائین می آورد و از حیث اخلاقی موجب انحطا رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد.[۳]
تقبیح سمعه
امامان شیعه سمعه را یک صفت بد که به خلق و عبادات زیان میرساند، معرفی نمودهاند. به فتوای فقیهان شیعه، سمعه شغل را فسخ مینماید؛ چون با قصد نزدیکی منافات شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد داراست.[۴]
در حدیثی از فرستاده(ص) نقل گردیده است: هر که تلاوت قرآن نماید و قصد سمعه کند و عالم را طلب نماید، معبود را روز قیامت در صورتیکه که روی وی گوشت ندارد، ملاقات نماید و قرآن به پشت گردن وی زند تا درون حریق خواهد شد.[۵] و در حدیث امام درستگو(ع) آمده: هر که قرآن را با سمعه حافظه دهد، در دوزخ عذاب مشقت دارااست. [۶]
در دعای امام رضا(ع) در دعای زمانه غایب بودن امام مجال(عج) آمده میباشد: این (اجرا) را از حیطه ما خالص از هرگونه شک و تردید و شبهه و دورویی و سمعه قرار بده تا به غایتی برسیم که غیر تورا نخواهیم و جز وجه تورا نجوئیم.[۷]
در دعای هنگام حلول ماه رمضان از امام سجاد(ع) آمده میباشد: «خدایا کلیه کردارها را از ریاودورویی، و خودنمائی خویش نمایان و از سمعه و شنیدن شنوندگان خالص و پاکیزه گردان که از آن کسی را با تو سهیم نگردانیم، و جز تو در آن هدف و منظورای نطلبیم.[۸]
در حدیثی از امام راست گو(ع) آمده میباشد: کسی امام حسین(ع) را فارغ از ریاودورویی و سمعه زیارت نماید، گناهانش تمیز میشود؛ همانطوری که پلشت خرقه با آب منزه میگردد.[۹]
پانویس
ابن خواسته، لسان العرب، ۱۴۱۱ق، ج۸، ص۱۶۲؛ فراهیدی، العین، ۱۴۱۰ق، ج ۱، ص۳۴۹
مکارم شیرازی، رفتار در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۲۹۷
مکارم شیرازی، خلق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۲۹۷
طباطبایی یزدی، عروة الوثقى، ۱۴۲۳، ج۱، ص۴۱۱
اجر الأعمال ۱۴۰۹ق، ص۲۸۶: «اینجانب قراء القرآن یرید به سمعة و التماس الدنیا، لقی الله یوم القیامة و وجهه گسترده لیس علیه لحم و زج القرآن فی قفاه حتی یدخله النار
وسائل الشیعة، ۱۴۰۶ق، ج۶،ص۱۸۴: «مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ يُرِيدُ بِهِ رِيَاءً وَ سُمْعَةً... لَمْ يَكُنْ فِي النَّارِ أَشَدُّ عَذَاباً مِنْه»
محدث قمی، مفاتیح الجنان، دعا برای امام فرصت(ع)، ۱۳۷۶ش، ص۸۹۵، پس از دعای قول: «اجْعَلْ ذلک اینجانبّا خالِصا مِن کُلِّ شَکٍّ وَ شُبهَةٍ و ریاءٍ و سُمعَةٍ حَتّی لا نُریدَ بِه غیرَکَ وَ لانَطلُبُ بِهِ اِلاّ وَجهَکَ.»
سمعه
سُمْعَه رساندن خبر کار بهتر خویش به گوش سایر افراد میباشد که دورویی به معنای عام آن نیز به حساب میآید. سمعه همچون دورویی به این جهت که فاقد قصد نزدیکی میباشد موجب بطلان شغل گردد. در احادیث عده ای را که اهل سمعه می باشند، به حریق دوزخ و جهنم وعده دادهاند و شیعه ها را از این صفت دوری مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد دادهاند.
معناشناسی
سُمْعَه را به معنای رساندن خبر کار نه خویش به گوش سایر افراد دانستهاند که به عبارتی ریاودورویی به معنای عام آن نیز محسوب میگردد.[۱]
فرق در بین ریاودورویی و سمعه
«دورویی» از واژه و کلمه رؤیت و دیدن و «سمعه» از واژه و کلمه سمع (گوش) و شنیدن میباشد؛ براین اساس دورویی به معنای نماد دادن فعالیت نه و سمعه به معنای خبر رساندن از فعالیت عالی به سایرافراد میباشد. ریاودورویی و سمعه به این جهت که علت غیرالهی در آنها وجود دارااست و همان فاقد قصد نزدیکی میباشد، فاسد بوده و موجب بطلان کار آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میشود.[۲]
مکارم شیرازی در کتاب خوی در قرآن بر این نکته تاکید نموده است: درصورتیکه کسی در حین ایفا شغل قصد نزدیکی داشته و آن گاه که عموم از جاری ساختن آن کار با خبر شدند و مالک شغل را حمد کردند و وی بشاش و خرسند شد، این شرایط موجب بطلان کار نخواهد شد. همینطور درصورتی که عملی را با قصد نزدیکی اعمال دهد و بعد از آن بهاین پندار بیفتد که اجرا آن را اینجا و آنجا بازگو نماید تا استحصال حالت نماید، (این عمل را ریای پس از کار مینامند) موجب بطلان شغل نمی شود؛ هرچند بها فعالیت اورا بسیار پائین می آورد و از حیث اخلاقی موجب انحطا رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد.[۳]
تقبیح سمعه
امامان شیعه سمعه را یک صفت بد که به خلق و عبادات زیان میرساند، معرفی نمودهاند. به فتوای فقیهان شیعه، سمعه شغل را فسخ مینماید؛ چون با قصد نزدیکی منافات شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد داراست.[۴]
در حدیثی از فرستاده(ص) نقل گردیده است: هر که تلاوت قرآن نماید و قصد سمعه کند و عالم را طلب نماید، معبود را روز قیامت در صورتیکه که روی وی گوشت ندارد، ملاقات نماید و قرآن به پشت گردن وی زند تا درون حریق خواهد شد.[۵] و در حدیث امام درستگو(ع) آمده: هر که قرآن را با سمعه حافظه دهد، در دوزخ عذاب مشقت دارااست. [۶]
در دعای امام رضا(ع) در دعای زمانه غایب بودن امام مجال(عج) آمده میباشد: این (اجرا) را از حیطه ما خالص از هرگونه شک و تردید و شبهه و دورویی و سمعه قرار بده تا به غایتی برسیم که غیر تورا نخواهیم و جز وجه تورا نجوئیم.[۷]
در دعای هنگام حلول ماه رمضان از امام سجاد(ع) آمده میباشد: «خدایا کلیه کردارها را از ریاودورویی، و خودنمائی خویش نمایان و از سمعه و شنیدن شنوندگان خالص و پاکیزه گردان که از آن کسی را با تو سهیم نگردانیم، و جز تو در آن هدف و منظورای نطلبیم.[۸]
در حدیثی از امام راست گو(ع) آمده میباشد: کسی امام حسین(ع) را فارغ از ریاودورویی و سمعه زیارت نماید، گناهانش تمیز میشود؛ همانطوری که پلشت خرقه با آب منزه میگردد.[۹]
پانویس
ابن خواسته، لسان العرب، ۱۴۱۱ق، ج۸، ص۱۶۲؛ فراهیدی، العین، ۱۴۱۰ق، ج ۱، ص۳۴۹
مکارم شیرازی، رفتار در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۲۹۷
مکارم شیرازی، خلق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۲۹۷
طباطبایی یزدی، عروة الوثقى، ۱۴۲۳، ج۱، ص۴۱۱
اجر الأعمال ۱۴۰۹ق، ص۲۸۶: «اینجانب قراء القرآن یرید به سمعة و التماس الدنیا، لقی الله یوم القیامة و وجهه گسترده لیس علیه لحم و زج القرآن فی قفاه حتی یدخله النار
وسائل الشیعة، ۱۴۰۶ق، ج۶،ص۱۸۴: «مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ يُرِيدُ بِهِ رِيَاءً وَ سُمْعَةً... لَمْ يَكُنْ فِي النَّارِ أَشَدُّ عَذَاباً مِنْه»
محدث قمی، مفاتیح الجنان، دعا برای امام فرصت(ع)، ۱۳۷۶ش، ص۸۹۵، پس از دعای قول: «اجْعَلْ ذلک اینجانبّا خالِصا مِن کُلِّ شَکٍّ وَ شُبهَةٍ و ریاءٍ و سُمعَةٍ حَتّی لا نُریدَ بِه غیرَکَ وَ لانَطلُبُ بِهِ اِلاّ وَجهَکَ.»

مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بهعنوان پایگاه فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی